مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها

. Sharif Sustainable Development and CSR School .
مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها

مدرسه توسعه پایدار، عنوان برنامه ای است که زیرمجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف شکل گرفته است و در تلاش است که به توسعه دانش و توانمندی های عمومی مخاطبان خود راجع به حوزه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها یاری برساند. برای آشنایی با سوابق مدرسه، دوره های آتی و راه های ارتباطی می توانید به منوهای سایت مراجعه کنید.

بشاگرد

کانال تلگرام

کانال تلگرام

کانال تلگرام

۱۷ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «توسعه پایدار» ثبت شده است

تالان: وقتی همه خوابیم و زمین زیر پایمان خالی می‌شود؛

اکران یک مستند نگران کننده درباره آب زیرزمینی


آمفی تئاتر مرکزی بعدازظهر روز 15 اردیبهشت، میزبان نشستی بود که با همکاری مشترک مدرسه توسعه پایدار و انجمن علمی دوستداران محیط زیست دانشگاه شریف برگزار شده بود. این نشست که به اکران مستند تحسین شده «تالان» و بحث راجع به «آب‌های زیرزمینی» اختصاص داشت، در ادامه سلسله نشست‌های «توسعه پایدار برای ایران» برگزار شده بود و شورای مدیریت سبز دانشگاه صنعتی شریف نیز در پوشش هزینه‌های برگزاری آن کمک کرده بودند.


در پوستر این رویداد نوشته شده بود که" حال آب‌های زیرزمینی در ایران خوب نیست و زنگ‌های هشدار برای آن مدت‌هاست به صدا در آمده است. واقعیت این است که ما در چند دهه گذشته با حفر بیش از توان ظرفیت سرزمینیِ چاه‌های مجاز و غیرمجاز، و به بهانه‌های مختلف توسعه‌ای، سبب فرونشست‌ها و ایجاد شکاف‌های عمیق در دشت‌های آبی مختلف کشور شده‌ایم که تقریبا تمامی نواحی کشور را هم درگیر خود کرده است. وضعیت ایران از نظر اضافه برداشت از آب‌های زیرزمینی، یکی از قرمزترین‌ها در دنیاست و هرچند وقت یکبار، خبرهای نگران کننده‌ای از فرونشست‌های جدید زمین و یا خشک شدن دشت‌ها و تالاب‌های حیات بخش کشور، منتشر می‌شود."

 یکی از نکات قوت جلسه، حضور مهمانان مرتبطی در پنل بعد از اکران فیلم بود. جلال الدین میرنظامی از پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف، محمدصادق دهقانی، کارگردان مستند و نیز انوش نوری اسفندیاری از اندیشکده تدبیر آب، مباحث مستند را به بررسی کارشناسانه گذاشتند و به سوالات حضار جواب دادند. 

معنای لغوی تالان، «تاراج» است. تالان یک مستند آگاهی بخش است و واقعیتی که تالان درباره بحران آب زیرزمینی در خراسان به تصویر می‌کشد، آنقدر تکان‌دهنده است که در وصف این مستند درست گفته‌اند که: " هر ایرانی، باید آن را ببیند" .

فیلم مستند تالان توسط «جمعیت ناجیان آب» که یک تشکل مردمی در حوزه آب است و پس از یک پژوهش و تلاش 2 ساله، تولید شده است. تالان تاکنون در مجامع علمی و سیاستی زیادی به نمایش در آمده است و توانسته جوایز متعددی را کسب کند که مهمترین آن، جایزه بهترین مستند نیمه بلند دهمین جشن مستقل سینمای مستند ایران است. علاقه‌مندانی که در جلسه حضور نداشتند، می‌توانند از طریق سینمای هنر و تجربه، آن را تماشا کنند. همچنین فایل صوتی و گزارش‌های تکمیلی نیز از طریق کانال‌ تلگرام مدرسه توسعه پایدار(@sdschool) منتشر شده است.


مدرسه توسعه پایدار


چهارم اردیبهشت 1398، دانشگاه صنعتی شریف میزبان همایش متفاوتی بود که به همت مدرسه توسعه پایدار و با همراهی و حمایت جامعه یاوری فرهنگی، برگزار شد. این رویداد که با عنوان «بشاگرد و محرومیت: رهایی یا تثبیت؟» برگزار شد، قصد داشت با نگاهی انتقادی به بازخوانی چند دهه فعالیت های محرومیت زدایی در منطقه بشاگرد بپردازد.

بشاگرد، نام منطقه‌ای با 30 هزار نفر جمعیت و با دسترسی دشوار در شرق استان هرمزگان است. منطقه‌ای دور افتاده که شامل ده‌ها روستا به مرکزیت سردشت می‌باشد. منطقه‌ای با جغرافیای خشک و خشن که به دلیل بعد مسافت و نبود جاده هموار، کمبود زیرساخت‌های خدماتی، بهداشتی و آموزشی و نیز وابستگی اغلب مردم این منطقه به نهادهای حمایتی نظیر کمیته امداد، از ابتدای دهه 60 به عنوان سمبل مناطق محروم در کشور شناخته شده است. بشاگرد، در ابتدای دهه 60 و با تلاش‌های زنده یاد «حاج عبدالله والی» که از تهران به آن منطقه رفت و عمر خود را با عشقی بی پایان برای کمک به مردمان آنجا وقف کرد، بر سر زبان‌ها افتاد و در چند دهه گذشته، نهادهای مختلفی از گروه‌های جهادی، سازمان‌های مردم‌نهاد، و دستگاه‌های دولتی گرفته تا بخش خصوصی، کمک‌های گوناگونی به مردمان ساکن آن کرده‌اند.

با این حال، سوال پیش روی این برنامه این بود که چه زمانی قرار است برچسب محرومیت از بشاگرد برداشته شود؟ و چرا در حال حاضر بشاگردی باید واژه محروم را یدک بکشد؟ آیا رویکرد نهادهای حمایتی در مواجهه با بشاگرد، درست بوده است یا نیاز به بازنگری دارد؟ درس آموخته‌های چند دهه فعالیت‌های محرومیت‌زدایی در بشاگرد چه بوده است و از این درس آموخته‌ها چه بهره‌ای برای کمک به سایر مناطق محروم در ایران می‌توان گرفت؟

****

بشاگرد یک نماد از همه مناطق محروم کشور است و مدرسه توسعه پایدار تصمیم گرفت به بهانه این رویداد، با راه اندازی یک صفحه اختصاصی، ضمن انتشار نتایج این همایش، از این طریق مطالب تکمیلی راجع به بشاگرد و محرومیت زدایی را در دسترس علاقه مندان حوزه محرومیت زدایی و توسعه محلی قرار دهد. به باور ما، دانش توسعه محلی و محرومیت زدایی در ایران، نیازمند تکامل است و ما قصد داریم از این طریق سهمی در این رابطه ایفا کنیم.

 این صفحه به مرور تکمیل می شود و اگر مطلب یا فیلمی داشتید که فکر می کردید مناسب درج در این صفحه است، سپاسگزار می شویم با ما به اشتراک بگذارید.



گزارش مختصری از همایش «بشاگرد و محرومیت: رهایی یا تثبیت؟» به همراه عکس های همایش

 دریافت گزارش مشروح و مبسوط همایش«بشاگرد و محرومیت»؛ شامل همه سخنرانی ها(فایل PDF)

فایلهای صوتی سخنرانی های همایش «بشاگرد و محرومیت» در کانال تلگرام مدرسه توسعه پایدار: 1 و 2 و 3 و 4 و  5 


راه‌های نرفته توسعه محلی و محرومیت زدایی: مصاحبه خبرگزاری مهر با تنی چند از فعالین توسعه محلی و محرومیت زدایی به بهانه همایش «بشاگرد و محرومیت»>>> گفتگویی با شوان صدرقاضی، ناصرنوربخش، علی ملکی، و هامون طهماسبی


«چرا برنامه‌های محرومیت‌زدایی موفق نیست؟»: مصاحبه خبرگزاری ایرنا با احمد خرم، وزیر راه دولت اصلاحات و استاندار هرمزگان در دهه 60 به بهانه همایش «بشاگرد و محرومیت»


پیش خبر و اعلام اهداف همایش «بشاگرد و محرومیت» در خبرگزاری مهر

گزارش خبرگزاری مهر از سخنرانی دکتر میکائیل عظیمی در همایش «بشاگرد و محرومیت»

گزارش خبرگزاری مهر از سخنرانی دکتر روح الله ایزدخواه در همایش «بشاگرد و محرومیت»

 یادداشت انتقادی سایت تابناک درباره همایش «بشاگرد و محرومیت»

گزارش خبرگزاری ایرنا از «همایش بشاگرد و محرومیت»

گزارش خبرگزاری ایرنا-هرمزگان از «همایش بشاگرد و محرومیت»

گزارش خبرگزاری ایسنا از «همایش بشاگرد و محرومیت»

 گزارش روزنامه اعتماد از همایش «بشاگرد و محرومیت»


مستند پیشنهادی: قهرمانی از عالم دیگر

مجموعه مستند تلویزیونی با عنوان «خرم شهر» در سیزده قسمت 30 دقیقه ای، به کارگردانی آقای مهدی فارسی تهیه شده است که در آن، الگوهای مختلفی از فقرزدایی که در بخش غیردولتی شکل گرفته اند و در طول چند دهه گذشته در مناطق مختلف کشور زیبای مان اجرا شده اند، مورد بررسی قرار گرفته است. تماشای این مستندها برای علاقه مندان به فقرزدایی، محرومیت زدایی و به طور کلی توسعه پایدار ایران عزیزمان، می تواند جالب و حاوی نکات قابل توجهی باشد.

مدرسه توسعه پایدار، ضمن دعوت به تماشای همه بخش‌های این مستند(که در آرشیو سایت تله وبیون موجود است)، لینک قسمتی که به معرفی تجربه تلاشهای برادران والی در منطقه بشاگرد اختصاص دارد را با شما به اشتراک می گذارد: https://www.telewebion.com/episode/1907744


سفرنامه خواندنی و تحلیلی دکتر میکائیل عظیمی از سفر نوروز 97  به منطقه بشاگرد

آقای دکتر عظیمی در همایش بشاگرد و محرومیت، در قسمتی از صحبت‌هایشان به این سفرنامه اشاره کردند و با توجه به نگاه تحلیلی آن، مطالعه اش را به همه علاقه‌‌مندان توسعه محلی و محرومیت زدایی توصیه می‌کنیم.


 نهادسازی و پیشرفت درون‌زای منطقه ای : یادداشت کوتاه آقای سجاد هجری، پژوهشگر پژوهشکده سیاست‌پژوهشی و مطالعات راهبردی حکمت درباره ی برخی سیاست‌ها و اقدامات مرحوم حاج عبدالله والی در منطقه بشاگرد


بشاگرد: از خان تا پهلوان--یادداشت کوتاه آقای سجاد هجری، پژوهشگر پژوهشکده سیاست‌پژوهشی و مطالعات راهبردی حکمت درباره ی بشاگرد و برخی نظامات اجتماعی آن


******************************************************************

کتاب‌های مرتبط با بشاگرد و محرومیت زدایی-مفید برای علاقه‌مندان محرومیت زدایی و توسعه محلی (به زودی)


 (به زودی به روز می‌شود)

******************************************************************

 بانک اطلاعاتی گروه‌های مردمی و جهادی فعال در بشاگرد (به زودی)


.



مدرسه توسعه پایدار

4 اردیبهشت ماه 1398، دانشگاه صنعتی شریف میزبان همایش متفاوتی در حوزه محرومیت‌زدایی بود که به همت مدرسه توسعه پایدار و با حمایت مالی «جامعه یاوری فرهنگی» برگزار شد. همایش «بشاگرد و محرومیت: رهایی یا تثبیت؟»، با هدف بازخوانی تجارب چند دهه فعالیت محرومیت‌زدایی در منطقه بشاگرد و گردهم‌آوری ذی‌نفعان مختلف مرتبط با فعالیت‌های توسعه‌ای در این منطقه برگزار شد.

بشاگرد، نام منطقه‌ای با 30 هزار نفر جمعیت و با دسترسی دشوار در شمال شرق استان هرمزگان است. منطقه‌ای دور افتاده که شامل ده‌ها روستا به مرکزیت سردشت می‌باشد. منطقه‌ای با جغرافیای خشک و خشن که به دلیل بعد مسافت و نبود جاده هموار، کمبود زیرساخت‌های خدماتی، بهداشتی و آموزشی و نیز وابستگی اغلب مردم این منطقه به نهادهای حمایتی نظیر کمیته امداد، از ابتدای دهه 60 به عنوان سمبل مناطق محروم در کشور شناخته شده است. بشاگرد، در ابتدای دهه 60 و با تلاش‌های زنده یاد حاج عبدالله والی که از تهران به آن منطقه رفت و عمر خود را با عشقی بی پایان برای کمک به مردمان آنجا وقف کرد، بر سر زبان‌ها افتاد و در چند دهه گذشته، نهادهای مختلفی از گروه‌های جهادی، سازمان‌های مردم‌نهاد، و دستگاه‌های دولتی گرفته تا بخش خصوصی، کمک‌های گوناگونی به مردمان ساکن آن کرده‌اند.

با این حال، سوال پیش روی این برنامه این بود که چه زمانی قرار است برچسب محرومیت از بشاگرد برداشته شود؟ و چرا در حال حاضر بشاگردی باید واژه محروم را یدک بکشد؟ آیا رویکرد نهادهای حمایتی در مواجهه با بشاگرد، درست بوده است یا نیاز به بازنگری دارد؟ درس آموخته‌های چند دهه فعالیت‌های محرومیت‌زدایی در بشاگرد چه بوده است و از این درس آموخته‌ها چه بهره‌ای برای کمک به سایر مناطق محروم در ایران می‌توان گرفت؟

در واقع، بشاگرد یک نماد از همه مناطق محروم کشور است که این همایش قصد داشت به بهانه آن، ضرورت نگاهی دیگرباره به رویکردهای محرومیت‌زدایی و توسعه محلی را گوشزد کند. وجود سخنرانان متنوع از اقشار مختلف و با عقاید و دیدگاه‌های بعضا متضاد، اولین چیزی بود که در این رویداد، بیش از همه به چشم می‌آمد و نمی‌شد گفت این رویداد را چه کسی سفارش داده است. موضوعی که برگزارکنندگان رویداد نیز بر آن تاکید داشتند: "این یک همایش سفارشی نیست!" و به نظر می‌رسد این گوناگونی ذی‌نفعان مختلف و دیدن و شنیدن آنها، یکی از حلقه‌های مفقوده رویکردهای غالب محرومیت‌زدایی و توسعه محلی در کشورمان است.

رضا درمان، مدیرعامل جامعه یاوری فرهنگی، به عنوان اولین سخنران این رویداد، با ابراز تاسف از اینکه "گفتمان فقر" در همه جای کشور رسوخ کرده و مردم جمع می‌شوند و از خیرین می‌خواهند که برای آنها کاری بکنند، اعلام داشت که: ما در ایران، بیش از فقر مالی، با فقر فرهنگی مواجهیم و به عنوان سازمانی که در زمینه آموزش کار می‌کند باید یاد بگیریم که چگونه می‌توان این اراده را در مردم ایجاد کرد که خود به سمت حل مشکلات بروند.

سید محمدرضا حسینی (مشاور سابق رییس کمیته امداد امام خمینی در امور ویژه) نیز با اشاره به مسائل ساختاری در پیدایش مناطق محروم، عنوان کرد که بشاگرد یک منطقه نیست؛ بلکه یک «منطق» حاکم بر بسیاری از منطقه‌های کشور ماست. او ضمن تمجید از فعالیت‌های جهادی و مردمی برای کمک به مناطق محروم، عنوان کرد این فعالیت‌ها کافی نیست و باید همه آنها به زمینه‌سازی برای مقابله با آن منطقی منجر شود که بشاگردها را به وجود می‌آورند. به تعبیر او، اگر تلاشی که در مناطق محروم اتفاق می‌افتد باعث نشود که بعداً ما به عنوان مسئول درک داشته باشیم نسبت به این محرومیت، این یک کار ناقص است.

حسین شادزی، تسهیل‌گر اشتغال روستایی که خود در حال حاضر در بشاگرد فعال است، نیز در صحبت‌های خود، گفت : "واقعیت این است که ما وقتی از توسعه حرف می‌زنیم فکر می‌کنیم نوابغی هستیم که می‌توانیم طرح‌هایی را برای مردم اجرا کنیم که به ذهن آنها نرسیده است و منبع الهام برای آنها باشیم."

او به تجربیات خود در پای کار آوردن منابع مردمی برای طرح‌های اشتغال زایی گفت؛ آنهم از مردمانی که در ابتدا انتظارشان این بوده که همه منابع مورد نیاز به شکل خیریه و بلاعوض، به آنها اعطا شود. او ضمن اشاره به تجربه احداث 10 واحد دامداری کلاسیک 120 متر مربعی بدون یک ریال کمک بیرونی، علت آن را اینگونه بیان کرد: چون قریب به 18 ماه فقط با روستاییان رفاقت کردیم؛ با آنها زندگی کردیم، بدون آنکه بخواهیم برای آنها خط مشی بچینیم.

او با سرزنش رویکردهایی که به پرورش فرهنگ محرومیت منجر می‌شوند، این سوال را مطرح کرد که: مگر محرومیت افتخار است که ما اینگونه آن را فریاد می‌زنیم؟! چه شده که در جامعه‌ای که ضرب‌المثل‌هایی مانند «با سیلی صورت‌مان را سرخ نگه می‌داریم» رواج داشته، امروز مرد 50 ساله، در مواجهه با بازدیدکنندگان بیرونی، خود را بدبخت و بیچاره و نیازمند کمک عنوان می‌کند؟

او از خیرین، گروه‌های جهادی و همه‌ کسانی که در مناطقی مانند بشاگرد می‌خواهند فعالیت اشتغال‌زایی کنند، خواست که به عنوان سرمایه‌گذار و نه به عنوان خیّر بر پروژه‌های روستایی سرمایه‌گذاری کنند.

وحید کمر روستا، مسئول هماهنگی گروه‌های جهادی کمیته امداد امام خمینی، ضمن تاکید بر اینکه علی‌رغم تمام کاستی‌ها نباید فراموش کنیم که بشاگرد 40 سال پیش، چه وضعی داشت و امروز چه وضعیتی. او در سخنان خود دو مشکل اصلی در راه محرومیت‌زدایی از مناطقی مانند بشاگرد را، ابتدا، عدم مطالبه کافی از حاکمیت به عنوان مسئول اصلی رفع محرومیت، و دوم نبود نگاه جامع و یکپارچه برای مبارزه با فقر و سیاست‌های متناقض دولت‌ها برای رفع محرومیت در یک منطقه دانست. او به ضرورت وجود یک نقشه و برنامه جامع توسعه اشاره کرد که نقش همه بازیگران از تسهیل‌گر گرفته تا مسئولین در آن مشخص باشد. او وجود  حدود 34 مجموعه در کشور با ماموریت محرومیت‌زدایی و موازی کاری‌های موجود را یک مسئله جدی دانست و خواستار اعتماد بیشتر دولت و حاکمیت به گروه های جهادی، مردمی و NGO ها در این گونه فعالیت‌ها شد.

سیدمحمد مهدی حسینی، مسئول گروه جهادی شهید حججی، سخنان خود را با این جمله از حاج عبدالله والی آغاز کرد که: "بشاگرد را بشاگردی باید آباد کند". او که به واسطه گروه جهادی شهید حججی، سال‌هاست در منطقه بشاگرد تجربه کار مستقیم با مردم به ویژه در حوزه آموزش را دارد، معلمان غیر بومی را یکی از مشکلات بزرگ منطقه دانست که نمی‌توان بر روی آنها سرمایه‌گذاری نمود و بر کمک‌شان به اندازه کافی حساب باز کرد. او ضرورت تقویت روحیه  مطالبه‌گری صحیح مردم از مسئولین و دست اندرکاران را نیز گوشزد کرد و عنوان کرد که: در مورد اشتغال و سایر مسائل اجتماعی منطقه، در یک کلام ما هر جا برویم، برمی‌گردیم به «آموزش». البته منظور ما از آموزش knowledge است و نه science. آموزشی که برای گره‌گشایی مردم از مشکلات خودشان، راهگشا باشد. نکته آخر مورد تاکید او نیز ضرورت ایجاد ساز و کاری برای شناسایی و هماهنگی فعالیت‌های گروه‌های مختلف جهادی و مردمی فعال در مناطقی مانند بشاگرد است که بتوانند هم‌افزایی داشته باشند.

دکتر شهیندخت خوارزمی، استاد دانشگاه در سخنرانی خود تاکید کرد هیچ توسعه پایداری اتفاق نمی‌افتد مگر به دست مردم. او با ذکر تجربیاتی از فعالیت‌های خود و همسرش در منطقه خبر، «مردمی بودن» را یک اصل بنیادین عنوان کرد: ما باید عرصه‌ای فراهم کنیم که مردمی که نا امید شده‌اند و امیدی به آینده ندارند و مردمی که احساس ناتوانی می‌کنند وسط صحنه بیایند و طوری حس توانمندی به آنها دست دهد که طراح تغییر سرنوشت خودشان بشوند. خوارزمی و همسرش آقای دکتر شهریاری، با تاکید بر استفاده از تکنولوژی و به ویژه فناوری ارتباطات، عنوان کردند که: با توجه به پراندگی مکانی مناطق هدف، نمی‌توانیم در همه شان مدرسه بسازیم و معلم‌های خوب را به آنجا ببریم؛ اما می‌توانیم با استفاده از فناوری، آموزش را به شکل مجازی به سهولت به روستاها منتقل کنیم. ایشان در صحبت‌های خود، بر لزوم همراهی دولتی‌ها نیز اشاره کردند و گفتند: مقامات شهرستان را باید با خودتان همراه کنید. شما نمی‌توانید متولی توسعه پایدار یک روستا باشید و آنها را نادیده بگیرید و از کنارشان عبور کنید!

دکتر میکائیل عظیمی، محقق حوزه اقتصاد توسعه، در صحبت‌های خود در باب علت به سرانجام نرسیدن تلاش‌های محرومیت زدایی در مناطقی مانند بشاگرد، عنوان کرد که متولیان امر در حوزه سیاستگذاری و تصمیم‌گیری کشور، فعالان عرصۀ میدانی، تسهیل‌گران و تشکل‌های مردمی، بیشتر درگیر تحلیل‌های سطح خرد هستند. تحلیل‌هایی از این دست که لبخندی بر لبان یک فقیر بنشیند یا گره‌ای از مشکلات خانواده‌ای در یک روستا باز شود که در سطح خرد موجه و قابل تقدیر است، اما همان اقدام در سطح کلان به همان میزان مثبت ارزیابی نمی‌شود. او سپس با تاکید بر لزوم بازنگری در مفهوم ارزیابی، پاسخ به سه پرسش همزمان را برای این مقصود ضروری دانست: یکی این که بشاگرد چه بوده و الان چه هست؟ ضلع دوم، این است که در مقایسه با ظرفیت‌ها یا پتانسیل‌ها و مزیت‌های منطقه بشاگرد، اقدامات صورت گرفته چه تناسبی دارد؟ و سوال سوم که نباید از آن غافل بود، اینکه بشاگرد طی سال‌های گذشته در مقایسه با مناطق دیگر چه وضعیتی پیدا کرده است؟

او با تاکید بر لزوم درون‌زایی توسعه، گفت که: در ادبیات توسعه، یک تفاوت بسیار جدی وجود دارد بین امرار معاش و چرخۀ توسعه. امکان دارد شما سکونت‌گاهی را از گرسنگی نجات دهید؛ اما نمی‌توانید نام این رها شدن از گرسنگی را بگذارید «ورود به چرخۀ توسعه»؛ ورود به چرخه توسعه، نیاز به انباشت دارد؛ باید پس انداز شکل بگیرد و پس اندازها متراکم شود و این پس اندازهای متراکم‌شده، منبعی شود برای تغییر معنادار در آن جامعه. اگر با این اصول نگاه کنیم، می‌بینیم که علی‌رغم همه تلاش‌های 30-40 سال گذشته، ما هنوز راهی بسیار طولانی داریم. تا زمانی که ما سیاست‌های نادرست و غلط چند دهه گذشته را تکرار کنیم، بشاگردها شانسی برای خروج از چرخه‌های توسعه نیافتگی، نخواهند داشت.

دکتر روح الله ایزدخواه، محقق و فعال حوزه توسعه محلی، آخرین سخنران این رویداد بود که در سخنانش گفت: اشتباه بزرگ ما این است که وقتی سراغ منطقه محروم می رویم، سراغ نداشته های آن و فاصله اش با کلان‌شهرها می رویم؛ او با طرح سوالاتی، برچسب محرومیت را به چالش کشید: چه کسی و با چه شاخصی، «توسعه یافتگی» را تعریف کرده است؟  طایفه مداری و خانواده مداری در کجا بیشتر است؟ رابطه والدین و فرزندان کجا اصالت خود را بیشتر حفظ کرده؟ فرار دختران از خانه در کلان‌شهرها بیشتر است یا مناطق محروم؟ ایزدخواه، از نظر خود، مسئله محرومیت را در این خلاصه کرد که چقدر امکان عاملیت و نقش آفرینی مردم در اینکه امور زندگی خود را اداره کنند، فراهم است. او با انتقاد شدید از نظام برنامه‌ریزی حاکم بر کشور از دهه 70 به بعد، «مردم» را حلقه مفقوده نظام متمرکز فعلی دانست و گفت: ما این را چطور امروز به تکنوکرات ها، تفهیم کنیم که چهل سال پیش که این همه دفتر و اداره و سازمان نداشتیم، مدل مردمی جواب داد؛ بهتر از امروز! در دهه 60، تجاربی از حضور مردم مثل جهادسازندگی، کارهایی کرد که در دنیا بی سابقه بود. او سخنانش را با این جمله پایان برد که: به حضور و عاملیت مردم در اقتصاد و توسعه و پیشرفت باید ایمان بیاوریم و کلید این قصه، «میدان‌داری عناصر جهادی» است.

***

متن کامل صحبت‌های مطرح شده در این همایش و گزارش‌های تکمیلی و تحلیلی این رویداد که برای کنش‌گران حوزه‌‌های توسعه محلی، محرومیت‌زدایی، فقر و غیره می‌تواند راهگشا باشد، به طور کامل در صفحه ویژه «بشاگرد و محرومیت زدایی» در وبسایت مدرسه توسعه پایدار منعکس شده است. برای دسترسی به آنها می‌توانید از طریق این لینک اقدام کنید: http://sdschool.ir/post/30

مدرسه توسعه پایدار

فلسفه و چیستی مدرسه:

مدرسه توسعه پایدار، عنوان یکی از برنامه های پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف است. دوره های آموزشی مدرسه توسعه پایدار، یک برنامه آموزشی خاص و هدفمند است، که در تلاش است تا مخاطبان خود را با دنیای توسعه پایدار و تاثیرات آن بر حوزه های مختلف علم و کسب و کار آشنا کند و مفاهیم مرتبط با این حوزه و تحولات جهانی مرتبط با آن را به ایشان عرضه کند. (اگر علاقه مندید به زبانی ساده و در یادداشتی کوتاه با نگاه ما به توسعه پایدار آشنا شوید، این لینک را ببینید: goo.gl/NbYYhe)

در یک دهه اخیر، عبارت توسعه پایدار یا Sustainable Development بسیار به گوشمان رسیده است؛ حالا دیگر همه چیز دارد متاثر از این پارادایم می شود؛ پیدایش مفاهیمی نظیر بنگاه های پایدار، شهرسازی پایدار، مهندسی پایدار، آموزش پایدار، مصرف پایدار، و زندگی پایدار مثالهایی از این اثرگذاری است. توسعه پایدار، به طور خلاصه اجماع عقلای بشریت است از تجربه ها و درس آموخته های چند قرن توسعه اقتصادی و تک بعدی. 

اما توسعه پایدار چیست، چگونه زندگی و کسب و کار ما را متحول می کند و ما در سطوح مختلف برای نزدیک شدن به آن چه می توانیم بکنیم؟ «مدرسه توسعه پایدار»، قصد دارد تا ضمن آشنایی مخاطبان خود با ابعاد مختلف مفهوم توسعه پایدار، به سوالاتی از این جنس که بیان شد، پاسخ دهد. این برنامه تلاش دارد که بخشی از خلاء محتوای بومی مورد نیاز کشور را برای علاقه مندان، فعالین اجتماعی و اقتصادی و سیاست گذاران، تامین کند.



سرفصلهای آموزشی:


به طور کلی دوره های مدرسه توسعه پایدار، حاوی سرفصلهای زیر می باشند. البته بسته به مخاطبان و زمان برگزاری دوره، ممکن است در جزئیات، و تجارب و نمونه های مورد بررسی(Case Study)، تفاوت هایی ایجاد شود.

  • دریچه ای به توسعه پایدار
مباحثی از قبیل آشنایی با چیستی و چرایی توسعه پایدار، تاثیرات مفهوم توسعه پایدار بر دنیا و فرصت های جدید کسب و کار و تحصیل در این حوزه، آشنایی با مسائل پیچیده و بده بستان ها(Trade-Offs) در توسعه پایدار، آشنایی با اهداف جهانی توسعه پایدار و ملاحظات بومی مرتبط با آن، معرفی برخی معاهدات مهم جهانی مرتبط با توسعه پایدار، و پاره ای مباحث منتخب در توسعه پایدار

  • توسعه پایدار در فضای کسب و کار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها
مباحثی از قبیل آشنایی با مفاهیم پایداری سازمانی (Corporate Sustainability) و مسئولیت اجتماعی سازمانها(CSR)، گزارش دهی پایداری/مسئولیت اجتماعی بر اساس استاندارد جهانی GRI، رویکردهای اجتماعی در بازاریابی، مدیریت روابط و مشارکت با ذی نفعان، کارآفرینی اجتماعی و کسب و کارهای اجتماعی، همکاری ها و مشارکت های بین بخشی جهت توسعه پایدار

  • توسعه پایدار محلی
مدل ها و ابزارها در توسعه پایدار منطقه ای و محلی با نگاهی به تجارب برگزیده جهانی و داخلی، توسعه انسانی و نقش توان افزایی جامعه محلی در تحقق توسعه پایدار

  • توسعه پایدار و ایران ما
نگاهی به مسائل و مخاطرات منتخب امروز ایران در حوزه توسعه پایدار، بررسی «پازل تحقق توسعه پایدار»، نگاهی به رویکردها و ملاحظات مرتبط با ارزش ها و شاخصه های فرهنگی بومی در مسیر توسعه پایدار

  • تمرین و پروژه گروهی در رابطه با مسائل توسعه پایدار
هر دوره از مدرسه، شامل تمرین ها و پروژه های کوچک گروهی است که به تعمیق یادگیری و خودآموزی مباحث، یاری خواهد رساند. مشارکت فعال شرکت کنندگان در این بخش ها، به اثربخشی فرآیند یادگیری و هم آموزی کمک خواهد کرد.


محتوای به روز و کاربردی:

از ویژگی های منحصربفرد مدرسه توسعه پایدار شریف، ارتباط تنگاتنگ محتوای ارائه شده در آن، با سوابق مشاوره ای و پژوهشی مدرسین و تسهیل گران در داخل کشور و نیز بهره گیری از تجارب بین المللی در حوزه آموزش توسعه پایدار در جهت ارائه محتوایی اثربخش است؛ به شکلی که سعی شده در این دوره فشرده، مخاطبین بتوانند ره توشه ای کاربردی برای فعالیت در حوزه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها کسب کنند. 

لذا مدرسه توسعه پایدار شریف، یک دوره ترجمه ای نیست و برای مباحث ارائه شده در آن، برنامه ریزی و طراحی بومی صورت گرفته است و حتی جالب است بدانید که خود برگزاری این دوره نیز، تحت یک کار پژوهشی مداوم جهت ارزیابی اثربخشی است که نتایج آن به ارتقا و بروز رسانی دوره های بعدی مدرسه نیز کمک می کند. 

دنیای امروز، درگیر مسئله آموزش توسعه پایدار است و ما سعی داریم در برنامه های مختلفی که ذیل این مدرسه تعریف می شود، یکی از الگوهای موفق آموزشی توسعه پایدار را شکل دهیم که حتی در سطح بین المللی نیز حرف برای گفتن و الگوبرداری داشته باشد.





شیوه اجرا:

در سطح بین المللی، تحقیقات گسترده ای راجع به چگونگی ارائه اثربخش مباحث مرتبط با توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانها، در جریان بوده و هست. مدرسه توسعه پایدار، تلاش دارد که با بهره گیری از آخرین دستاوردهای تحقیقاتی در این حوزه، از شیوه های تدریس سنتی و ناکارآمد فاصله بگیرد. لذا ما در مدرسه توسعه پایدار سعی کرده ایم یک فضای تعاملی، و همراه با مشارکت جمعی در تحلیل محتوا و مباحث، و انجام تمرین های گروهی جهت تعمیق آموخته ها را به کار بگیریم.

  • یک نکته مهم در مورد «مدرسه توسعه پایدار» این است که شرکت کنندگان نیز با مشارکت فعال خود و حتی شاید ارائه یک مطلب کوچک، در تامین محتوای مدرسه مشارکت خواهند داشت و از این طریق کمک می کنند که مدرسه به هدف اصلی خود یعنی «آموزش اثربخش برای توسعه پایدار» مبتنی بر متودولوژی های تعاملی آموزش دست یابد.


ظرفیت هر دوره:

برای حفظ اثربخشی هر دوره از مدرسه، تعداد ثبت نامی ها محدود است. بسته به شرایط و مکان برگزاری دوره، ظرفیت بین 20 تا 25 نفر حداکثر محدود خواهد بود. برای اطلاع دقیق به صفحه دوره ای که قصد شرکت در آن را دارید مراجعه کنید.


مهلت ثبت نام در هر دوره: 

از زمان شروع ثبت نام هر دوره تا 2 روز قبل از شروع آن دوره(به شرط اینکه ظرفیت تمام نشده باشد)، می توانید برای ثبت نام اقدام کنید. پیشنهاد می کنیم که با توجه به محدودیت ظرفیت، ثبت نام خود را به روزهای پایانی موکول نکنید.


ثبت نام در مدرسه توسعه پایدار:

مدرسه توسعه پایدار در طول سال در تاریخهای مختلفی برگزار می شود؛ برای ثبت نام در دوره بعدی مدرسه توسعه پایدار، کافی است که به صفحه «دوره های آینده» مراجعه کنید و در آن صفحه، بر دوره در حال ثبت نام کلیک کنید و مراحل ثبت نام را مطابق راهنما طی کنید.  


زمان برگزاری هر دوره:

هر دوره از مدرسه توسعه پایدار، زمان خاص خود را دارد که با مراجعه به صفحه «دوره های آینده» می توانید از آن مطلع شوید. اما به طور کلی سعی ما بر این است که زمانبندی طوری باشد که بتوانید با فراغ بال بیشتری، دوره را به شکل کامل به پایان برسانید. همچنین ساعات آموزشی هر دوره از مدرسه، بسته به تاریخ و شرایط برگزاری آن دوره، بین 16 تا 20 ساعت خواهد بود.


مکان برگزاری مدرسه توسعه پایدار:

مکان برگزاری مدرسه، در پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف و یا یکی دیگر از فضاهای آموزشی دانشگاه خواهد بود. برای اطلاع دقیق از مکان برگزاری هر دوره از مدرسه، با مسئول ثبت نام دوره تماس بگیرید. این مکان البته به ثبت نام کنندگان نیز چند روز قبل از شروع دوره اطلاع رسانی خواهد شد.


گواهی پایان دوره:

به شرکت کنندگانی که در چارچوب ضوابط، هر دوره از مدرسه را با موفقیت به پایان برسانند، گواهی پایان دوره داده خواهد شد.






مدرسه توسعه پایدار

مهم:

توجه کنید که ظرفیت ثبت نام این دوره تکمیل شده است؛

و تنها در صورتی که جزو مشمولین بورس هستید و از طرف مدرسه توسعه پایدار با شما تماس گرفته شده است، مراحل ثبت نام خود را کامل کنید.


 اگر علاقه مند به شرکت در دوره های آموزشی مدرسه توسعه پایدار هستید، می توانید برای دوره تابستانه که در شهریورماه برگزار خواهد شد اقدام کنید.



  • زمان برگزاری: دوشنبه ها، 20 و 27 خرداد، 3 و 10 و 17 تیر-از ساعت 4 تا 8 بعدازظهر(5 نیم روز و جمعا 20 ساعت)
  • مکان برگزاری: دانشگاه صنعتی شریف
  • مهلت ثبت نام عادی: 19 خرداد 98(با توجه به محدودیت ظرفیت-20نفر-، ثبت نام خود را به روزهای پایانی موکول نکنید)
  • مخاطبان: مدیران و کارشناسان بخش خصوصی، سازمان های مردم نهاد، سازمانهای دولتی، دانشجویان و به ویژه شاغلین و علاقه مندان حوزه  توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانی
  • تسهیل گر و مدرس: هامون طهماسبی

هامون طهماسبی، دبیر مرکز توسعه پایدار پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه شریف است. او علاوه بر تجارب در حوزه مشاوره مدیریت و کار با سازمانهای بزرگ و کوچک، در زمینه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها به انجام کار پژوهشی، مشاوره ای و آموزشی می پردازد. ارتباط با فضای سازمان های مردم نهاد و فعالیت های اجتماعی و داوطلبانه، به ویژه در حوزه محیط زیست، بخش دیگری از سوابق مرتبط ایشان است. موضوع کار تحقیقاتی دکترای ایشان در دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف نیز بر موضوع آموزش توسعه پایدار و CSR متمرکز بوده است. برای آشنایی بیشتر با رزومه ایشان می توانید به وبسایت شخصی شان به آدرس hamoont.ir مراچعه نمایید.





  • سرفصل‌های یادگیری:
1-دریچه ای به توسعه پایدار
مباحثی از قبیل آشنایی با چیستی و چرایی توسعه پایدار، تاثیرات مفهوم توسعه پایدار بر دنیا و فرصت های جدید کسب و کار و تحصیل در این حوزه، آشنایی با مسائل پیچیده و بده بستان ها(Trade-Offs) در توسعه پایدار، توسعه پایدار محلی و مقتضیات آن، آشنایی با اهداف جهانی توسعه پایدار و ملاحظات بومی مرتبط، معرفی برخی معاهدات مهم جهانی مرتبط با توسعه پایدار، نظام های تنظیم گری غیردولتی در توسعه پایدار و پاره ای مباحث منتخب دیگر در توسعه پایدار

2-توسعه پایدار در فضای کسب و کار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها
مباحثی از قبیل آشنایی با مفاهیم پایداری سازمانی (Corporate Sustainability) و مسئولیت اجتماعی سازمانها(CSR)، گزارش دهی پایداری/مسئولیت اجتماعی بر اساس استاندارد جهانی GRI، رویکردهای اجتماعی در بازاریابی، مدیریت روابط و مشارکت با ذی نفعان، کارآفرینی اجتماعی و کسب و کارهای اجتماعی، همکاری ها و مشارکت های بین بخشی جهت توسعه پایدار

3-توسعه پایدار و ایران ما
نگاهی به مسائل و مخاطرات منتخب امروز ایران در حوزه توسعه پایدار، نگاهی به رویکردها و ملاحظات مرتبط با ارزش ها و شاخصه های فرهنگی بومی در مسیر توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانها

4-تمرین و پروژه گروهی در رابطه با مسائل توسعه پایدار
هر دوره از مدرسه، شامل تمرین ها و پروژه های کوچک گروهی است که به تعمیق یادگیری و خودآموزی مباحث، یاری خواهد رساند. مشارکت فعال شرکت کنندگان در این بخش ها، به اثربخشی فرآیند یادگیری و هم آموزی کمک خواهد کرد.

  • هزینه ثبت نام آزاد: 700 هزار تومان
  • 10 بورسیه(کمک هزینه آموزشی) برای سازمان های مردم نهاد و دانشجویان(مهلت درخواست بورس به پایان رسیده است):
    • ارائه 5 کمک هزینه 300 هزار تومانی برای فعالین سازمانهای مردم نهاد، به صورت رقابتی و در نتیجه امکان ثبت نام 400 هزار تومانی (برای اطلاع از شرایط، اینجا کلیک کنید)
    • ارائه 5 کمک هزینه 400 هزار تومانی برای دانشجویان، به صورت رقابتی و در نتیجه امکان ثبت نام 300 هزار تومانی (برای اطلاع از شرایط، اینجا کلیک کنید)
    • توجه کنید مهلت تقاضا برای دریافت بورس، 12 خرداد است 

  • همراه با ارائه گواهینامه پایان دوره دو زبانه
  • روش ثبت ناملطفا به توضیحات زیر دقت کنید و مراحل را با دقت طی کنید:

      1- ابتدا به صفحه مرکز آموزشهای آزاد دانشگاه شریف به آدرس (https://pedu.sharif.edu/login) مراجعه کنید و بر روی عبارت «ثبت نام دانش پذیر» کلیک کنید.

      2- سپس در صفحه بعدی، به دقت فرم ثبت نام عمومی در سامانه را تکمیل کنید و دقت کنید که ایمیل خود را به درستی وارد نمایید.
      3- سپس به ایمیل خود بروید و با باز کردن ایمیل دریافتی از سامانه، بر روی گزینه «فعال سازی» کلیک کنید تا حساب کاربری شما فعال شود.
      4- حال مجدد به صفحه مرکز آموزشهای آزاد دانشگاه شریف به آدرس (https://pedu.sharif.edu/login) مراجعه کنید و در کادر اول(نام کاربری)، ایمیل خود و در کادر دوم(کلمه عبور)، رمزی را که موقع ثبت نام درج کرده اید، تایپ کنید و وارد سامانه شوید.
      5-در قسمت آخرین رویدادها، عبارت «مدرسه» را جستجو کنید و بر روی «مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانها» و عبارت «ثبت نام» کلیک کنید.
      6-در صفحه ای که باز می شود، با انتخاب گزینه «اینترنتی» یا «آفلاین» مراحل پرداخت ثبت نام خود را به شکل مقتضی انجام دهید:

    ۱پرداخت اینترنتی

    ■ برای این منظور، گزینه «اینترنتی» را در پایین صفحه انتخاب کنید و بر دکمه «پرداخت» کلیک کنید. شما به طور خودکار به درگاه بانک متصل می شوید و در آنجا با وارد کردن اطلاعات کارت خود می توانید مبلغ دوره(700هزار تومان) را پرداخت نمایید. 

    ■ در صورتی که مشمول بورس شده باشید، کد تخفیفی به شما تعلق می گیرد که می توانید با وارد کردن آن قبل از کلیک بر دکمه «پرداخت»، هزینه کمتری پرداخت نمایید.

    لطفا ثبت نام خود را به ایمیل iransdschool@gmail.com  و یا آی‌دی تلگرام @SDSchool_Admin (یا به شماره 09129458095) نیز اطلاع فرمایید.

    ۲پرداخت آفلاین(واریز وجه به حساب بانکی)

     برای این منظور، بر روی گزینه «آفلاین» کلیک کنید.

     شما بایستی قبلا هزینه ثبت‌نام را به شماره حساب زیر واریز نموده و تصویر یا اسکن فیش آن را به همراه شماره قبض در انتهای صفحه وارد و بارگزاری نمایید.

    شماره حساب: ۶۹۴۹۶۱۹۵۵۳ بانک ملت، بنام مدیریت آموزش‌های آزاد دانشگاه صنعتی شریف-شناسه 123470

    (شماره شبا:  53  6195  6949  0000 0000 IR 84 0120)-شناسه 123470

     ثبت نام آفلاین نیاز به تائید مجری دوره دارد. لذا پس از طی مراحل بالا،ثبت نام خود را حتما از طریق تماس با راه های ارتباطی مدرسه اطلاع دهید و منتظر تائید مجری در سامانه برای قطعی شدن ثبت نام خود باشید. در نظر داشته باشید که تاوقتی تائید مجری در سامانه انجام نشود، ثبت نام شما پایان نمی یابد.



     به جهت سهولت در کار، پیشنهاد ما استفاده از روش 1 یعنی پرداخت اینترنتی است.

    ■ در صورت وجود هر گونه سوال و یا ابهام در این زمینه، لطفا پیش از واریز وجه، با ما تماس بگیرید. پس از واریز وجه به حساب دانشگاه، امکان بازگشت پول شما وجود نخواهد داشت.

     راه‌های تماس با ما:

    • تلفن:  66065139(داخلی صفر)  و 09129458095
    • آی‌دی تلگرام @SDSchool_Admin
    • ایمیل iransdschool@gmail.com

    ■ جهت کسب اطلاعات بیشتر، به کانال تلگرام «مدرسه توسعه پایدار» بپیوندید: @sdschool

مدرسه توسعه پایدار

«توسعه پایدار»، یا «توسعه همه جانبه»، عبارت نام آشنایی است که این روزها جای خود را در ادبیات حوزه مدیریت و توسعه به خوبی باز کرده است. مدیران و سیاست گذاران، دانشگاهیان و فعالین اجتماعی، همگی از توسعه پایدار صحبت می کنند. اما توسعه پایدار به راستی چیست و وقتی از آن صحبت می شود، چه مفهومی را آرزو می کنیم؟

واقعیت این است که لزوما همه کسانی که از توسعه پایدار صحبت می کنند، فهم مشترک و درستی از آن ندارند. خیلی ها وقتی صحبت از توسعه پایدار می کنند، منظورشان، شکلی از توسعه است که ماندگار و با دوام باشد! اما حقیقت توسعه پایدار، فراتر از این ترجمه اشتباه و تحت الفظی است. بنابراین لازم است که در این باره به جمع بندی مشترکی دست پیدا کنیم. «توسعه پایدار» یا sustainable development مفهومی است که از به بن بست رسیدن رویکردهای قبلی توسعه و تغییر نگرش بشر به آن پدید آمده است. این مفهوم تلاش دارد که با نگاهی جدید به توسعه، اشتباهات گذشته بشری را درباره آن تکرار نکند.

اما این اشتباهات گذشته چه بوده اند؟ برای بررسی این موضوع، نگاهی مختصر به داستان پیشرفت و توسعه در عصر جدید می اندازیم. انقلاب صنعتی به دنبال خود تحولات گسترده ای در زندگی بشر و پیشرفت جوامع به وجود آورد. اما اگرچه مجموعه اتفاقات بعد از انقلاب صنعتی، دستاوردهای مثبت فراوانی برای بشر از جهت توسعه ابزارهایی برای راحتی زندگی روی سیاره زمین داشت و این سیاره خاکی را تا حد قابل توجهی به کنترل نوع بشر در آورد، اما در پشت صحنه اتفاقات ناگواری رخ داد که به تدریج علامت سوال هایی برای دغدغه مندان پدید آورد.

در قرن گذشته و به تدریج مشخص شد که جنبه های «اجتماعی» و «انسانی» در پارادایم سنتی توسعه نادیده گرفته شده است؛ بدین شکل که گویی در این سیستمِ توسعه اقتصادی و مدرنیزه شدن روزافزون، انسان هم تبدیل به بخشی از ماشین و چرخدنده های آن شده و کرامت های انسانی و حقوق اولیه او نادیده گرفته شده است. حقیقت این بود که توسعه اقتصادی، در ظهور و پیدایش اش، با بهره کشی و نگاه غیرانسانی به پدیدآورنده خودش، همراه شده بود. ساعت های کار طولانی، دستمزدهای غیرمنصفانه، شرایط سخت کاری و مخاطرات ایمنی و سلامت شغلی، به کار گیری نیروی کار کودک و تهدید بنیان خانواده به واسطه عدم توازن بین کار بیرون و زندگی درون خانواده برای هم زنان و هم مردان، بخشی از این چالش های انسانی بود.

افزون بر این، توسعه اقتصادی که با وعده از بین بردن فقر و افزایش رفاه جوامع در مسیر خود جلو می رفت، به گواهی آمارها نه تنها نتوانسته بود بر فقر غلبه کند، بلکه بسیاری از طبقات اجتماعی و ملل را گرفتار دام فقر نهادی و ساختاریافته کرده بود. در حالیکه مجموع تولید اقتصادی دنیا، سال به سال در حال افزایش بود و هست، اما این افزایش ثروت، موضوعی نبوده که توسط همه اقشار اجتماعی احساس شود و به نظر می رسید که اغلب، گروه های خاصی از مزایای آن بهره مند می شدند و می شوند. برای مثال جالب است که بدانیم طبق گزارش آکسفام در سال ۲۰۱۳، هشتاد و پنج نفر اول فهرست ثروتمندان دنیا، به اندازه کل دارایی ۳٫۵ میلیارد نفر از مردم فعلی کره زمین، دارایی دارند! این سطح وحشتناک از نابرابری، خیلی ها را به فکر وا انداخت که «انسان در عصر جدید، اکرچه ثروت بیشتری تولید می کرد؛ اما لزوما خوشحال تر از انسان عصر قبل نبود.»

اما روی سیاه توسعه اقتصادی، فقط به خاطر جنبه های انسانی و اجتماعی آن نبود. بلکه وجه غم انگیز دیگری نیز داشت: «نابودی محیط زیست». توسعه تک بعدی و مبتنی بر رشد اقتصادی، نیازمند مصرف بیش از پیش و تخریب منابع طبیعی بود و در مدت کوتاهی، بلایی بر سر سیاره زمین آورد که در طول چند هزار سال عمر بشر بر روی آن، رخ نداده بود. بالارفتن دمای متوسط زمین، آلودگی منابع آب، آلودگی هوا، انقراض گسنرده نسل گونه های جانوری و گیاهی، اسیدی شدن اقیانوس ها، از بین رفتن بخش مهمی از پوشش جنگلی و کمربند سبز زمین، بحران کم آبی، تغییرات آب و هوایی گسترده و به تبع آن، پدیدآمدن طوفان ها، سیل ها، تغییرات فصول، خشکسالی و … در بسیاری نقاط دنیا، از جمله نشانه های این تهاجم گسترده به طبیعت و غفلت از سیاره زیبایی بود که برای میلیون ها سال با مهربانی گهواره و میزبان ساکنان خودش بود و تا به این عصر، هرگز این چنین در معرض بی مهری یکی از گونه های میهمان خود قرار نگرفته بود. شدت پیامدهای فعالیت های بشری بر محیط زیست تا بدانجا ادامه یافته است که عده ای از دانشمندان این عصر را «عصر انسان» می نامند؛ چرا که مهمترین اتفاق این عصر، دگرگونی سیاره و متاثر شدن همه گونه های زیستی از فعالیت های انسانی بوده است.

اینکه نگاه مادی گرایانه و مبتنی بر اندیشه صرفا اقتصادی، چه رابطه علی و معلولی با این پیامدهای ناگوار اجتماعی و محیط زیستی دارد، به جای خود قابل بررسی و کنکاش بیشتر است. اما به هر حال ظهور این پیامدهای منفی، سبب شد که به تدریج در دهه های پایانی قرن بیستم توجهات به «پشت صحنه» رشد اقتصادی، بیشتر جلب شود و به تلاش هایی برای ایجاد آگاهی و شاید اصلاح جهت این قطار مدرنیته منجر شود. نتیجه آن شد که سازمان های مهم بین المللی و مراکز آکادمیک، نگاه جدیدی به توسعه را در دستور کار قرار دادند که پیدایش عبارت نام آشنای «توسعه پایدار» یکی از نتایج این تحولات و تلاش‌ها بود.

توسعه پایدار، در تلاش است که مسیر نادرست توسعه در چند قرن اخیر را که نگاهی صرفا تک بعدی داشت اصلاح کند تا آسایش و رضایت بیشتری از زندگی و رشد برای ساکنان فعلی و آینده کره زمین فراهم کند. ما، توسعه ای را پایدار می نامیم که در آن به شکلی متوازن و همه جانبه، ابعاد مختلف اجتماعی، محیط زیستی و اقتصادی مورد لحاظ قرار گرفته باشد. چنین توسعه ای که علاوه بر بعد اقتصادی، پیامدهای محیط زیستی و اجتماعیِ آن نیز مثبت و مدیریت شده باشد، مطلوب و ماندگار خواهد بود. با چنین نگاهی، بهره برداری از منابع طبیعی و سرمایه های انسانی امروز سیاره زمین، حیات و بهره مندی و شادی نسل های فعلی و آینده را به خطر نخواهد انداخت.

توسعه پایدار، امروز پیش ران برنامه ریزی های توسعه در مناطق مختلف دنیا شده است و به عنوان یک ضرورت از آن صحبت می شود. اکنون در بسیاری از رشته های مهندسی و غیرمهندسی گرایش هایی با پیش وند «پایداری» یا «sustainability» تعریف شده اند تا نسل بعدی متخصصان را برای زندگی در دنیایی با پارادایم «توسعه پایدار» آماده کنند.

چالش های توسعه پایدار در کشور عزیزمان ایران نیز امروز خود را در بسیاری از مسائل خرد و کلان منطقه ای و ملی نشان داده و لازم است که مدیران فعلی و فارغ التحصیلان آینده دانشگاه ها، توجه کافی به الزامات و توانمندی های مورد نیاز جهت مواجهه با مسائل آن نشان دهند؛ مسائلی که بعضا بسیار پیچیده بوده و راه حل های صرف مهندسی برایشان راهگشا نیست.

با فراگیر تر شدن روز افزون توجهات به مفهوم توسعه پایدار، این نکته را نباید فراموش کرد که تعریف دقیق ابعاد توسعه پایدار به ویژه در حوزه اجتماعی و فرهنگی، لازم است که با نگاهی ویژه به شاخصه های بومی و ارزش های ایرانی-اسلامی همراه باشد؛ جالب است بدانیم که در این حوزه، یعنی توجه به ابعاد غیراقتصادی توسعه، دست ما و به طورکلی مشرق زمین، پرتر از تجربه مغرب زمین نیز هست و با نگاهی درون زا و غیر ترجمه ای به این تجارب، انشالله خواهیم توانست فردایی بهتر برای ساکنان میهن عزیزمان رقم بزنیم. بله؛ نگاه ما به پیشرفت، بایستی عوض شود و حرکت به سمت توسعه پایدار، مسئولیت اجتماعی مشترک همه ماست.

مدرسه توسعه پایدار

✅فراخوان بازگویی تجارب ناموفق در اقدامات مرتبط با توسعه محلی 


👈هیچ تجربه ای کاملا موفق نیست و هیچ تجربه ای هم کاملا شکست خورده نیست. می خواهیم این بار، بر گوشه های «ناموفق» تجارب مان، متمرکز شویم.

👈این یک فراخوان برای دعوت به یک یادگیری جمعی است. یک یادگیری از شکست ها!


🔹مدرسه توسعه پایدار شریف، در قالب یک پژوهش داوطلبانه و ابتکاری، قصد دارد به جمع آوری داستان هایی از بخش های ناموفق کوچک و بزرگ از تجربه های حوزه توسعه محلی و منطقه ای با نگاه توسعه پایدار بپردازد. 

🔹بدین معنی که یک فرد یا تیم مداخله گر با هدف توسعه و پیشرفت یک روستا، محل یا منطقه، اقداماتی را انجام داده اند، اما به دلیل عدم نگاه همه جانبه و پیش بینی عوامل مهم در توسعه پایدار، تمام یا بخشی از نتیجه کار در کوتاه مدت یا بلندمدت، موفق نشده است و یا پیامدهای منفی پیش بینی نشده ای در حوزه های اجتماعی یا محیط زیستی و اقتصادی ایجاد شده است.


📌مدرسه توسعه پایدار، قصد دارد نشستی را با هدف به اشتراک گذاری این داستان ها با حضور راویان برگزار نماید. اگر تجربه مستقیم از کار میدانی در توسعه روستا، محله یا یک منطقه دارید و دوست دارید همراه این یادگیری جمعی شوید، شما مخاطب این فراخوان هستید! در ضمن، شرکت در این نشست نیز تنها برای کسانی امکان پذیر است که در این فراخوان مشارکت داشته اند.


🔗اگر بخواهید، ما محرمانگی اطلاعات شما را حفظ می کنیم و نام ها و مکان ها را نیز تغییر می دهیم تا آسوده تر تجربیات را با ما در میان بگذارید.


◀️اگر داستان های کوچکی از چنین تجاربی شنیده اید یا خودتان با آن مواجه شده اید، برای ما از طریق ایمیل iransdschool@gmail.com یا آی دی تلگرام @SDSchool_Admin  بنویسید یا برایمان شماره تماس بگذارید؛ با شما تماس خواهیم گرفت.


✅مدرسه توسعه پایدار، بر این باور است که برای یافتن راه حل های موثر برای توسعه پایدار ایران عزیزمان، باید نگاهی درون زا داشته باشیم و در توسعه دانش لازم، نگاهی ویژه به تجارب داخلی بیاندازیم. همیاری شما، در این فراخوان، کمک بزرگی است برای توسعه دانش بومی توسعه پایدار در کشور. منتظرتان هستیم!


مدرسه توسعه پایدار

🔻در تاریخ ۵ دی ماه ۱۳۹۷ به همت کانون بینش دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، سمینار آشنایی با مباحث توسعه پایدار با ارائه ی آقای هامون طهماسبی، مدرس مدرسه ی توسعه پایدار دانشگاه شریف و پژوهش‌گر حوزه ی توسعه، برگزار شد. مخاطبان این برنامه آموزشی به طور اختصاصی، دانشجویان و دانش آموختگان رشته علوم اجتماعی بودند و به همین خاطر، محتوای کارگاه به مباحث منتخب برای این دسته از مخاطبان اختصاص داشت.

🔹در این سمینار ضمن ارائه ی تاریخچه ای از روند و علل شکل‌گیری ادبیات توسعه پایدار در فضای بین المللی و تشریح مولفه های اصلی این مفهوم، به بررسی اسناد توسعه پایدار سازمان ملل از دهه نود تا امروز، زمینه های شکل گیری و نیز دیدگاه های مختلف انتقادی مرتبط با اسناد توسعه پایدار سازمان ملل و نیز چگونگی پرداختن به آنها در داخل ایران پرداخته شد.

🔸همچنین در این کارگاه چهارساعته، مروری مختصر بر جنبش ها و حرکت های جمعی و صنفی برای دست یابی به توسعه پایدار در بخش مردمی و تاثیرات آن ها بر تغییر جهت گیری اقتصادی شرکت ها و کشور ها پرداخته شد. یکی از مباحث مطرح شده در این جلسه این بود که تحت تاثیر ادبیات توسعه پایدار، نظام های تنظیم گری غیردولتی پدید آمدند که سعی دارند قواعد بازی را در عرصه ی اقتصاد  به نفع منافع جامعه و محیط زیست تغییر دهند. به طور مثال موسسه Fair Trade  سعی دارد توجه مصرف کنندگان را به تاثیر خریدشان بر کشاورزان خرده پا و عدالت اجتماعی و کار اجباری جلب کند. 

🔸همچنین دو مفهوم "کسب و کار اجتماعی" و "خرید مسئولانه" به عنوان نمونه مفاهیم برآمده از دل جریان توسعه پای‌ار، به طور عمیق تری بررسی و مثال های داخلی و خارجی آن مطرح شدند.

مدرسه توسعه پایدار

گزارشی از نشست  «11 سال تجربه مدیریت توسعه انسانی پایدار در شرکت کیسون»


سومین جلسه از نشست های «توسعه پایدار برای ایران»، یکشنبه 9 دی 1397 و از ساعت 3:30 تا 6:30 در دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد. در این جلسه که با استقبال خوب مخاطبین همراه بود، نمایندگان واحد توسعه انسانی پایدار شرکت کیسون، به بیان تجربیات و رویکرد خود در حوزه مسئولیت اجتماعی سازمانها و توسعه پایدار پرداختند. 

مسئولیت اجتماعی سازمانها یا CSR، یکی از مفاهیم چالشی و پر بحث این روزهای دنیای مدیریت است. با بالارفتن انتظارات از شرکت ها برای توجه به حوزه مسئولیت اجتماعی و نیز سهیم شدن در توسعه پایدار، سازمانها در گوشه و کنار دنیا با مدل های مختلفی سعی کرده اند به این نیاز پاسخ دهند. در کشور ما نیز مدل های مختلفی توسط بخش خصوصی برای پرداختن به حوزه اجتماعی مورد استفاده قرار می گیرد. 

شرکت کیسون از اولین شرکت های ایرانی است که به جایگاه «مسئولیت های اجتماعی» و توسعه پایدار «در ساختار سازمانی خود» توجه کرده است و مسیر پر فراز و نشیب و همراه با یادگیری درباره آن طی کرده است. کیسون یک شرکت خصوصی و یکی از بزرگترین پیمانکاران عمومی کشور است که در تمامی رشته های اصلی صنعت ساختمان فعالیت می کند. از نکات حائز اهمیت درباره این شرکت، فعال بودن آن در پروژه های برون مرزی است به طوری که نه تنها بخش مهمی از درآمد آن از پروژه های برون مرزی حاصل می شود، بلکه بر اساس رتبه بندی موسسه ENR در حال حاضر در فهرست 250 پیمانکار برتر جهان نیز قرار دارد.

در ابتدای این جلسه، خانم دکتر فرانک نگهدار، مدیر توسعه انسانی پایدار شرکت کیسون با مروری بر مفاهیم بنیادین توسعه پایدار، نگاه فلسفی واحد توسعه انسانی پایدار را به فعالیت های اجتماعی و نقش بنگاه در توسعه پایدار عنوان کرد. ایشان هدف توسعه پایدار را «توانمندساختن افراد در سراسر جهان برای یافتن راه کارِ چالش ها و پاسخ به نیازهای اساسی است تا از زندگی با کیفیتی بهره گیرند بدون اینکه لازم باشد کیفیت زندگی نسلهای بعدی به خطر بیافتد». از نگاه ایشان توسعه پایدار، توسع های همه جانبه است و فقط به تامین نیازهای مادی انسان امروز نمی اندیشد؛ بلکه به ابعاد زیر توجه دارد: اجتماعی، اقتصادی، محیط زیست و فرهنگی.

خانم نگهدار، توسعه پایدار در سازمانها را شامل سه نوع مسئولیت پذیری عنوان کردند: 1- مسئولیت پذیری در قبال سرنوشت و کیفیت زندگی کارکنان و خانواده های انها 2-مسئولیت در قبال رفاه و توسعه جامعه و 3-مسئولیتپذیری در قبال سرنوشت سیاره زمین. از این نگاه، مسئولیت اجتماعی سازمان، در واقع همان رعایت موازین توسعه پایدار در سازمان کار است. ایشان سپس با اشاره نظریه ذی نفعان، تاکید کردند که در شرکت کیسون از عبارت «توسعه انسانی پایدار» به جای «مسئولیت اجتماعی» استفاده می شود و این نام گذاری را با نظریه ذی نفعان و نیز فرهنگ و تمدن ایرانی، همخوان تر می دانند.

ایشان سپس با اشاره به نظریه «رفتار برنامه ریزی شده»، گفتند که لازم است ارزشهای سازمان در نگرش و باور و در نهایت در رفتار سازمانی همگان، تجلی یابد تا توسعه انسانی پایدار در سازمان پدیدار شود. ایشان ماموریت واحد توسعه انسانی پایدار در کیسون را «احیا و حفظ ارزشهای توسعه پایدار، گسترش و تجلی آن در سازمان و ترویج آن در بیرون سازمان عنوان کردند.

در بخش بعدی، خانم یلدا حاجی خانی، از کارشناسان واحد توسعه انسانی پایدار شرکت کیسون به بیان سیر تاریخی شکل گیری این واحد از سال 1386 پرداختند و سپس ساختار فعالیت های توسعه ای سازمان را برای سه گروه ذی نفعان درونی، بیرونی و آینده تشریح کردند. ایشان تصریح کردند که سازماندهی و اجرای فعالیت های توسعه ای سازمان در کیسون بر پایه سه اصل صورت می گیرد: 1-محلی و بومی 2-مشارکتی(مالی و کاری و ...) 3-جماعتی(توسعه جماعتهای هم علاقه، هم پیشه و هم پیمان و برنامه ریزی و اجرای اجتماع-محور). ایشان مسیر تعریف و اجرای فعالیت ها را به صورت مشارکتی و با شکل گیری کارگروه های خودجوش ذکر کردند و نقش ستاد را تسهیلگری در اجرا عنوان کردند.

آقای بهمن اسماعیلی، به عنوان سرپرست توسعه انسانی پایدار در شرکت کیسونف سومین سخنران جلسه بودند که به تشریح چگونگی شکل گیری کارگروه ها و پروژه های موقت اجتماعی در دل پروژه های عمرانی اصلی شرکت پرداختند. بر این اساس ، در هر پروژه بعد از شکل گیری کارگروه های مختلف و داوطلبانه از همکاران، کمیته توسعه انسانی پایدار با حضور مسئولین کارگروه ها برای هر پروژه شکل می گیرد که به طور منظم و هر دو هفته یک بار جلسه خواهند داشت و مدیران ارشد پروژه ها نیز در جلسات این کمیته شرکت خواهند نمود. تصمیمات احذ شده توسط این کمیته از طریق نماینده توسعه انسانی پایدار به اطلاع واحد مرکزی توسعه انسانی پایدار کیسون خواهد رسید.

پس از بخش اول که به ارائه سخنرانان اختصاص داشت، بخش دوم به شکل پنل پرسش و پاسخ و با دبیری آقای هامون طهماسبی، مدیر مدرسه توسعه پایدار برگزار شد و حضار سوالات خود را طرح کردند.

مدرسه پاییزه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانها، به عنوان چهارمین برنامه آموزشی جامع فصلی مدرسه توسعه پایدار، از تاریخ 21 آبان تا 19 آذر در پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد. در این دوره آموزشی که بر اساس اصول آموزش برای توسعه پایدار (ESD) طراحی و اجرا شد، 11 آقا و 11 خانم علاقه مند از بخش های مختلف جامعه شرکت کرده بودند. حضور نمایندگانی از کرسی آموزش محیط زیست یونسکو، اعضای هیئت علمی دانشگاه، مدیران مسئولیت اجتماعی بخش خصوصی، دانشجویان، فعالین سازمانهای مردم نهاد و کنشگران توسعه، از نکات قابل توجه این رویداد آموزشی بود که فضایی متنوع را فراهم کرده بود و کمک نمود که فضای تعاملی و یادگیری مشترک که محور روش آموزشی مدرسه است، به خوبی فراهم شود.


از نکات قابل توجه این دوره از مدرسه توسعه پایدار، گنجاندن یک بازدید از شرکت «مپنا بویلر» در برنامه مدرسه بود. این بازدید که با همراهی شرکت «مهندسی و ساخت بویلر و تجهیزات مپنا» و در تاریخ 2 دی 1397 برگزار شد، با هدف آشنایی نزدیک با اقدامات یک شرکت بزرگ تولیدی کشور در حوزه مسئولیت اجتماعی و توسعه پایدار صورت گرفت.

شرکت «مهندسی و ساخت بویلر و تجهیزات مپنا»، یکی از  زیرمجموعه های گروه «مپنا» و از مهمترین شرکت های تولیدی کشور است که به طور ویژه در زمینه تجهیزات نیروگاهی فعالیت می کند و ضمن اینکه به پروژه های بین المللی هم ورود پیدا کرده است، در سالهای اخیر به صنعت آب نیز وارد شده است. این شرکت فعالیت های نظام مند خود در حوزه مسئولیت اجتماعی را از سال 1393 شروع کرده و در سال جاری برای نخستین بار گزارش پایداری خود را منتشر کرده است که به بررسی پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی فعالیت های این شرکت بر ذی نفعان خود و چگونگی مدیریت آنها می پردازد. این گزارش مطابق با استاندارد جدید موسسه GRI تنظیم شده است که برای مطالعه آن می توانید از این لینک در وبسایت شرکت اقدام کنید. 

مدرسه توسعه پایدار