مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها

تحت حمایت پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف

مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها

تحت حمایت پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف

مدرسه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها

مدرسه توسعه پایدار، عنوان برنامه ای است که زیرمجموعه پژوهشکده سیاست گذاری دانشگاه صنعتی شریف شکل گرفته است و در تلاش است که به توسعه دانش و توانمندی های عمومی مخاطبان خود راجع به حوزه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمان ها یاری برساند. برای آشنایی با سوابق مدرسه، خدمات آن و راه های ارتباطی می توانید به منوهای سایت مراجعه کنید.

بوتان

آموزش محرومیت زدا

کانال تلگرام

کانال تلگرام

کانال تلگرام

۴۸ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «مدرسه توسعه پایدار» ثبت شده است

 

این رویداد به پایان رسیده است

 

 

سلسله رویداد‌های توسعه پایدار برای ایران-پرونده منابع طبیعی

 

همایش دو روزه مجازی

«کلاف سردرگم ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران»

-معمای یک ناکارآمدی بزرگ-

با سخنرانی و مباحثه جمعی از مدیران، فعالین و کارشناسان حوزه EIA

پنجشنبه و جمعه-3 و 4 مهر 1399-ساعت 16 تا 19:30

 

 

***(توجه: این رویداد به شکل مجازی برگزار می شود)***

لینک ثبت نام در انتهای صفحه قرار دارد


درباره رویداد

همان طور که در قرن بیست و یکم پیش می‌رویم، در تمام جهان و از جمله ایران، تاثیرات عمده حاصل از توسعه نامتوازن در حوزه محیط زیست در مسائلی چون تغییرات اقلیمی، کاهش منابع کره زمین، جنگل زدایی و بیابان زایی، از بین رفتن تنوع زیستی، آلوده شدن منابع آبی، پدیده فرونشست، گرد و غبار، خشک شدن تالاب‌ها و مهاجرت‌های بی‌رویه سرعت یافته‌اند و به مسائل اصلی جوامع و دولت‌ها تبدیل شده‌اند.

یکی از اقداماتی که از حدود 50 سال پیش در کشورهای مختلف و در سطح قانونگذاری برای کمک به حفاظت از محیط زیست در پروژه های عمرانی و توسعه ای مورد توجه قرار گرفت، بحث «ارزیابی اثرات محیط زیستی» یا Environemntal Impact Assessment بوده است. در ظرف کمتر از چند دهه در اغلب نقاط دنیا، ساختارهای نهادی مختلفی برای توجه به ارزیابی اثرات محیط زیستی در پروژه های توسعه ای شکل گرفتند. در ایران نیز از اوایل دهه 70 شمسی، این موضوع در قالب قانون و نیز شکل گیری انجمن ارزیابی محیط زیست به یک موضوع جدی تبدیل شد.

از نقطه نظر «مدرسه توسعه پایدار»، پرداختن به موضوع ارزیابی اثرات در محیط زیست از اساسی‌ترین زمینه‌هایی است که ما را به فهم چالش‌های موجود در رابطه محیط زیست و توسعه هدایت می‌کند. از همین رو قصد داریم در ابتدای مهر 99 همایشی را با هدف «آسیب شناسی ارزیابی اثرات محیط زیستی طرح‌های توسعه در ایران» برگزار کنیم. این رویداد در پی پاسخ به این مساله است که قواعد حاکم بر ساختار فعلی ارزیابی محیطزیست در ایران(به ویژه قوانین و نه محدود به آن)، چه مشکلات و نقاط ضعفی دارد و چگونه می‌توان در راستای حفاظت و صیانت از محیط زیست، این روند را بهبود داد.

تجربه چند دهه استقرار نظام EIA در ایران نشان داده که این نظام با مشکلات بزرگی مواجهه است و نه تنها نتوانسته منافع محیط زیست را در مقابل اجرای طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ عمرانی و صنعتی در کشور به شکل مناسب حفظ نماید، بلکه موجب ایجاد نارضایتی در دیگر ذی نفعان این موضوع نظیر بخش خصوصی نیز شده است. آن‌چه که در بررسی های صورت گرفته توسط مدرسه توسعه پایدار از مصاحبه‌ها با کارشناسان سازمان، فعالان محیط زیست و مطالعه پژوهش‌ها، بدست‌آمده است موید این نکته است که با یک «ناکارامدی جدی و بزرگ» در قانون و رویه نهادی فعالی «ارزیابی اثرات محیط زیستی» در ایران روبرو هستیم که نیاز به مداخله و آسیب شناسی این حوزه و اصلاحات ضروری در راستای کمک به توسعه متوازن و پایدار در کشور عزیزمان دارد.

 

این رویداد مستقل، فرصتی است تا سوالات و ابهامات پیرامون کارایی و کارامدی ساز و کارها و رویه حاکم بر EIA در کشور مطرح شده و مسیری برای پاسخ و حل مسائل  آن گشوده شود. از این رو، مدرسه توسعه پایدار از همه دغدغه‌مندان و علاقمندان دعوت می‌کند در فرایند برگزاری این رویداد مشارکت کرده و دیدگاه‌های خود را طرح کنند.

 


همه شما دعوتید!

همکاران ما در تیم برگزاری رویداد، زحمت زیادی کشیده اند تا ضمن مطالعه تجارب داخلی و خارجی و با گفتگو با طیف وسیعی از کارشناسان، صاحب نظران، فعالین و ذی نفعان حوزه EIA در ایران، موضوعات و سخنرانی های راه گشایی را در قالب یک همایش دو روزه‌ی مسئله محور و کاربردی برای شما فراهم کنند. 

گفتگوهای متنوع این همایش، فرصتی برای دغدغه مندان توسعه پایدار کشور عزیزمان است تا بتوانند از جوانب و دیدگاه های مختلف، و در کنار یکدیگر به فهم بهتر یکی از مسائل تاریخی حوزه محیط زیست کشور دست یابند. آگاهی و مسئله شناسی درست، قطعا گام اول هر اقدام اصلاحی برای بهبود شرایط محیط زیست کشور است. لذا از شما صمیمانه دعوت می کنیم تا در این رویداد مستقل شرکت کنید.

 

******

 برنامه همایش


 

روز نخست(پنجشنبه 3 مهر)

ساعت 16 تا 19:30

1-اعلام برنامه و اهداف (سارا نیک بنیاد-مدیر اجرایی همایش)

2-نگاهی گذرا به EIA در ایران (مریم عاشق معلا-مسئول کمیته پژوهشی همایش و پژوهشگر حوزه ارزیابی محیط زیست)

3-شفافیت و پاسخگویی، ارکان جدایی ناپذیر EIA (محمد الموتی- دبیر شبکه ملی تشکل‌های محیط زیست و منابع طبیعی)

4-ناکارامدی در نظام مشاوران ارزیابی محیط زیست (مصطفی تسبندی-رئیس توسعه پایدار اداره کل HSE وزارت نفت)

5-مساله پایش در ارزیابی محیط زیستی(مجید مخدوم-استاد بازنشسته دانشگاه و رئیس انجمن ارزیابی محیط زیست ایران)

6-چالش‌های نظام فعلی EIA برای بخش خصوصی (امین صدر نژاد-دبیر اتحادیه صنایع بازیافت ایران و عضو کمیسیون توسعه پایدار اتاق بازرگانی ایران)

7-موردکاوی طرح گردشگری آشوراده: سرنخ‌هایی از ناکارامدی نظام فعلی EIA (پنل بررسی با حضور نمایندگان بخش مردمی: فرزاد علیزاده-کنشگر محیط زیست، محمد داسمه-وکیل دادگستری و فعال پرونده های محیط زیست)

 

روز دوم(جمعه 4 مهر)

ساعت 16 تا 19:30​​​​​​

1-EIA، توسعه پایدار و ارزیابی یکپارچه پیامدها (هامون طهماسبی-دبیر همایش و پژوهشگر حوزه توسعه پایدار)

2-EIA، تعارض منافع  و اقتدار حکمرانی محیط زیست در ایران (کاوه معصومی-مشاور و محقق حوزه آب و محیط زیست)

3-مسائل قانونی EIA در ایران و مسیر پیش رو (سمیه رفیعی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و الهه سلیمانی، گروه محیط زیست مرکز پژوهش های مجلس)

4-به مقصد نرسیدن EIA ، بدون مشارکت موثر بخش مردمی (محمد درویش، کنش‌گر محیط زیست و مدیر کل سابق مشارکتهای مردمی سازمان محیط زیست)

5-پنل بحث و گفتگوی جمعی: کلاف سردرگم EIA در ایران چگونه باز می شود؟ (با حضور خانمها و آقایان الهه سلیمانی-گروه محیط زیست مرکز پژوهش های مجلس، سعید کریمی-استاد دانشگاه تهران، مصطفی تسبندی-رئیس توسعه پایدار وزارت نفت، محمد الموتی-دبیر شبکه ملی محیط زیست و منابع طبیعی، حسن فروزان فرد-نائب رئیس کمیسیون توسعه پایدار اتاق بازرگانی)

 

 

درباره سلسله رویداد «توسعه پایدار برای ایران»


سلسله نشست‌های «توسعه پایدار برای ایران» توسط مدرسه توسعه پایدار و با همراهی حامیان آن از مهر 1397 برگزار می‌شود. این نشست‌ها به بررسی مسائل مهم و اولویت‌های توسعه پایدار ایران در بخش‌های دولتی، خصوصی و مردمی و با نگاهی ویژه به تجارب منتخب داخلی و بین‌المللی و با هدف ترویج مفاهیم مرتبط و راه‌کارهای عملیاتی برای فعالین و علاقه‌مندان حوزه توسعه پایدار برگزار می‌شود. سوابق این رویدادها را در این لینک می توانید ببینید.

 

***************************

 

ثبت نام و نحوه شرکت در این رویداد


این رویداد به شکل مجازی برگزار می شود. شما از هر جای ایران، با یک گوشی هوشمند یا یک کامپیوتر/لپ تاپ متصل به اینترنت می توانید در این برنامه شرکت کنید. بعد از ثبت نام و یک روز قبل از نشست، لینک شرکت در برنامه برایتان ایمیل خواهد شد. لطفا در ورود آدرس ایمیل و مشخصات خود دقت کنید. 

 

ثبت نام در دو روز همایش: 

دانشجویان، فعالین سازمان‌های مردم‌نهاد، اصحاب رسانه و ساکنین عزیز مناطق روستایی: پرداخت 20 هزار تومان(کلیک کنید)

سایر ثبت نام کنندگان: پرداخت 40 هزار تومان (کلیک کنید)

 

🔸برنامه، بر بستر skyroom برگزار می‌شود و نیازی به نصب هیچ نرم افزاری ندارید(قابل اتصال با گوشی هوشمند یا لپ تاپ/کامپیوتر متصل به اینترنت).

🔸لینک شرکت در جلسه، تا ظهر روز برنامه، برای همه ثبت نام کنندگان، ارسال خواهد شد.

🔸فیلم ضبط شده رویداد، برای همه شرکت کنندگان و ثبت نام کنندگان، بعد از برنامه ارسال می‌شود تا اگر بخشی از جلسات را نتوانستند شرکت کنند، بعدا به آن دسترسی یابند.

 

*مدرسه توسعه پایدار، یک نهاد غیر انتفاعی است. هزینه دریافتی این نشست، جهت پوشش هزینه های جاری فعالیت های مدرسه توسعه پایدار،-از جمله برگزاری این رویداد- اختصاص می‌یابد.

*در صورت هرگونه سوال، می توانید با شماره (09129458095) تماس بگیرید(شماره در واتساپ نیز فعال است).

 

مدرسه توسعه پایدار

فیلم ویدئویی این همایش، برای تمامی ثبت نام کنندگان، قبلا ارسال شده است(چنانچه دریافت نکرده اید، در واتساپ به ما پیام بدهید).

 

در مورد افراد و نهادهایی که قبلا در این همایش ثبت نام نکرده اند:

برای دریافت فیلم ویدئویی کامل همایش «آموزش در مسیر محرومیت زدایی»، بسته به اینکه از چه نهادی هستید، با کلیک بر لینک پایین صفحه و با وارد کردن مبلغ مشخص شده، و درج «فیلم همایش آموزش در مسیر محرومیت زدایی» در قسمت توضیحات، آن را خریداری کنید.

در فاصله 24 ساعت، لینک دریافت ویدئوی وبینار برای شما ایمیل خواهد شد. اگر به هر دلیل لینک را دریافت نکردید و یا می خواستید که زودتر به محتوا دسترسی پیدا کنید، برای شماره 09129458095 در نرم افزار واتساپ پیام بگذارید.  فایل ارسالی، در اکثر نرم افزارهای پخش فیلم در کامپیوتر/لپ تاپ قابل نمایش است؛ اما برای نمایش در گوشی همراه ممکن است نیاز به نصب نرم افزار video player تکمیلی داشته باشید.

 

توجه کنید که لینک فایل های ویدئویی هر سه روز این همایش، برایتان ارسال می شود(جمعا 500 مگابایت) و هر کدام حدودا 3 ساعته هستند (جمعا بیش از 9.5 ساعت محتوا)

 

هزینه دریافت مجموعه ویدئوی سه روز همایش:

  • برای فعالین اجتماعی و استفاده های شخصی: مبلغ 20 هزار تومان
  • برای سازمانهای مردم نهاد و استفاده سازمانی: 50 هزار تومان
  • برای دستگاه های دولتی و شرکت های بخش خصوصی: مبلغ 100 هزار تومان

 

پرداخت مبلغ و دریافت لینک ویدئوها (کلیک کنید)

(توجه کنید که مبلغ را به ریال درج کنید و در قسمت توضیحات بنویسید «آموزش در مسیر محرومیت زدایی»)

 

* اگر پرداخت مبالع بالا برای شما دشوار است، در واتساپ به ما پیام دهید تا لینک را «رایگان» برایتان ارسال کنیم! ما یک موسسه تجاری نیستیم و نمی‌خواهیم که این هزینه اندک، مانع دسترسی علاقه مندان به محتواهای مفید و کاربردی برای پیشرفت و آبادانی ایران عزیزمان شود. خوشحال می شویم که به عنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی مان، از این طریق، همراه دوستداران پیشرفت و آبادانی کشور عزیزمان باشیم.

 


 

چرا برای دریافت این ویدئوها، هزینه تعیین کرده ایم؟

مدرسه توسعه پایدار، یک نهاد غیر انتفاعی است و بدون وابستگی مالی به بودجه دولتی، هزینه فعالیت های خود را بایستی به شکل خودگردان تامین نماید. ما برای اینکه بتوانیم مستقل بمانیم و به شکلی پویا در راستای تحقق ماموریت خود برای «ارتقای دانش، تقویت مهارت ها و توسعه نگرش ها جهت کمک به پیشرفت همه جانبه و آبادانی ایران عزیزمان» تلاش نماییم، بایستی بتوانیم به روش های مختلف، هزینه های خود را تامین کنیم. تهیه این ویدئوها را از جنبه حمایتی برای مدرسه توسعه پایدار ببینید و نه یک فعالیت تجاری. اگر تمایل به حمایت بیشتر از مدرسه توسعه پایدار دارید، به این لینک سر بزنید(کلیک کنید).

مدرسه توسعه پایدار

 

دعوت به همکاری داوطلبانه

برای پاسداری از زبان فارسی

 

 نگاه ایرانی به توسعه پایدار، به ما می گوید که همانطور که توسعه ضد محیط زیست، توسعه ناپایدار است، به همان شکل، توسعه ای که به از دست رفتن و تضعیف زبان فارسی، به عنوان عنصر کلیدی هویت ما منجر شود، «توسعه پایدار» نیست...

 

 

متاسفانه، در این سالها، کمتر کسی مراقب و نگران زبان فارسی است. ما در قبال آن، به انداز کافی مسئولانه رفتار نمی کنیم. ما نسبت به حفظ زبان فارسی بی توجه هستیم. بعضی ها، آن را آگاهانه می‌فروشیم! (با به کاربردن غیرضروری واژگان بیگانه) تا برای خود منزلت اجتماعی بالاتری پیدا کنیم! سیاست های دولتی در این زمینه، ناکارامد و نامناسب هستند و البته وزات خانه ها و دستگاه های دولتی شاید هرگز به تضعیف زبان فارسی به عنوان یک مسئله اولویت دار هم نگاه نکنند...و در هیاهوی شرایط پیچیده اقتصادی و اجتماعی، انگار کسی حواسش به این دارایی ارزشمند جمعی مان نیست!

 

شاید شما هم دقت کرده باشید که ما چقدر غیرمسئولانه از واژگان بیگانه استفاده می کنیم. دانشگاهیان، هنرمندان و چهره های معروف، حتی مردمان عادی جامعه هم حالا خیلی راحت برای ساده ترین واژگانی که ما در گنجینه زبان و ادبیات فارسی دستمان برایشان هیچ وقت خالی نبوده hsj، از معادل های انگلیسی و بیگانه استفاده می کنند...کمی فکر کنیم...ما با یک موج بی توجهی روبرو هستیم که هر روز بزرگ و بزرگ تر می شود...

 

 

اما حالا ما چه کنیم؟ فقط تماشا کنیم؟ یا ...

✅ ما در مدرسه توسعه پایدار، و دقیقا در راستای توجه به اصول توسعه پایدار و البته با نگاهی بومی، به این نتیجه رسیده ایم که حفظ زبان فارسی، به مانند حفظ محیط زیست، به مانند حفظ هوای پاک، به مانند حفظ ارزش های اجتماعی و یا به مانند حفظ سلامت روان و جسم، به مانند همه اینها، حفظ زبان فارسی هم بخشی هم از توسعه پایدار است و باید برای آن حساس باشیم. ما دوست داریم در این راستا کاری کنیم. ایده هایی هم داریم. از کوچک گرفته تا بزرگ. به دنبال یک حرکت مردمی واقعی هستیم. خیلی هم بزرگ نمی خواهیم شروع کنیم. می خواهیم دست بگذاریم روی ورود بی حساب و کتاب و غیرضروری کلمات بیگانه و به ویژه انگلیسی به آن، و تلاش کنیم تا قدری مردم و به ویژه دانشگاهیان را نسبت به این موضوع حساس کنیم.

 


دقیقا چه کار می خواهیم کنیم؟! از یک نشست شروع می کنیم در ماه های آینده؛ آدمهای دغدغه مند مثل خودمان را پیدا می کنیم  و بعد با هم، برای شروع یک پویش برنامه ریزی می کنیم. این پویش، رسانه اصلی اش فضای مجازی است و ممکن است البته بتواند ظرفیت های دیگر را هم پای کار بیاورد. هم مردم را آگاه می کند و هم تلاش می کند تا واژگان مناسب را برای کلمات انگلیسی و بیگانه غیرضروری که در مکالمات روزمره زندگی و کار و تحصیل جا افتاده ، پیشنهاد دهد. بعد حتی اگر به یاری خدا کارها خوب پیش رفت، در بلندمدت می توانیم به ایجاد یک سازمان مردم نهاد دائمی هم در این راستا فکر کنیم.

اما کوچک شروع می کنیم و قبل از سر و صدای زیاد، دوست داریم که همدلان و همفکران مان را پیدا کنیم.

 

 

پیوستن به ما

اگر شما هم مثل ما حس می کنید که حال زبان فارسی خوب نیست، مردم جامعه مان نسبت به آن غیرمسئولانه رفتار می کنند و باید تلنگری بزنیم و از تضعیفش جلوگیری کنیم، و البته اگر حاضرید داوطلبانه در این راستا وقت بگذارید، به ما پیام بدهید: ایمیل iransdschool@gmail.com و یا تلفن 09129458095 (در واتساپ)--> توضیح مختصری راجع به خودتان بنویسید، شماره تلفن بگذارید و از تمایلتان و میزان وقتی که می توانید در این راستا بگذارید و توانمندی هایی که دارید بگویید.

ما به رشته تحصیلی خاصی محدود نیستیم. لازم نیست زبان و ادبیات فارسی خوانده باشید. کافی است که شما هم مثل ما دل نگران زبان فارسی باشید؛ با هر توانمندی ممکن است بتوانید به ما کمک کنید. از کارهای گرافیکی گرفته تا فعالیت در شبکه های مجازی تا طراحی وبسایت و یا مذاکره با نهادها و چهره ها و ... و یا حتی جلب کمک مالی.

مسئولیت پذیری، علاقه به موضوع این پویش و نیز همدلی با اهداف فعالیت مدرسه توسعه پایدار، برایمان اهمیت زیادی در تشکیل گروه کاری این برنامه دارد. انشالله اگر به حد کفایت برسیم، شروع خواهیم کرد.

منتظرتان هستیم!

 

مدرسه توسعه پایدار

توجه: لینک شرکت در رویداد برای تمامی ثبت نام کنندگان ارسال شده است.

چنانچه آن را دریافت نکرده اید، ابتدا پوشه spam صندوق پستی تان را بررسی کنید و اگر آن را نیافتید، نام خود را به شماره 09129458095 در واتساپ بفرستید تا لینک برایتان ارسال شود.

 

 

سلسله نشست‌های توسعه پایدار برای ایران-پرونده کسب و کار و جامعه

«کسب‌و‌کار اجتماعی درون موسسات خیریه-چالش‌ها و راه‌حل‌ها»

با حضور مسئولین کسب و کار در موسسات خیریه و نیکوکاری «رعد الغدیر»، «جمعیت امداد دانشجویی‌مردمی امام علی-ع-» و «روزبه زنجان»

جمعه 23 خرداد-ساعت 16 تا 19

 

 

***(توجه: این رویداد به شکل مجازی برگزار می شود)***

لینک ثبت نام در انتهای صفحه قرار دارد

 


درباره رویداد

کسب و کارهای اجتماعی، شکل نوینی از نهادها هستند که در عین اینکه دغدغه و هدف اصلی شان، کمک به حل یک مسئله اجتماعی است، اما ماهیت کسب و کاری دارند و از فروش خدمات و محصول کسب درآمد می‌کنند و از این جهت با سازمان‌های مردم‌نهاد مرسوم تفاوت دارند.

در سالیان اخیر، ایده ایجاد کسب و کارهای اجتماعی در دل موسسات خیریه، هم با نگاه توانمندسازی مددجویان و هم با نگاه تامین مالی کمکی برای خیریه‌ها، طرفداران زیادی پیدا کرده است. در کشورمان، تجارب موفق و ناموفق متعددی از اشکال مختلف پرداخت به کسب و کار اجتماعی در درون موسسات خیریه پدید آمده است. کسب و کارهای اجتماعی موفق، می‌توانند در پیشبرد اهداف موسسات حمایتی، بسیار کمک کننده باشند؛ اما از سوی دیگر، تجارب شکست خورده در این نهادها، می‌تواند به مددجویان و نیز موسسات خیریه، هزینه‌های روانی و اقتصادی قابل توجهی را تحمیل نماید.

دغدغه محوری این نشست، افزایش آگاهی و بینش مخاطبان خود در حوزه کسب و کار اجتماعی و به ویژه کسب و کارهای شکل گرفته در درون موسسات خیریه است. در این نشست با حضور نمایندگان چند نمونه شاخص از تجارب کسب و کارهای اجتماعی مرتبط با خیریه‌ها، سعی می کنیم ضمن معرفی تجارب این مجموعه ها در حوزه کسب و کار، با واکاوی نقاط قوت و فرصت‌های این شکل نوین از فعالیت اجتماعی، چالش‌های پیش روی آنها را نیز واکاوی کنیم و از رهگذر مباحث مطرح شده، به ارتقای بینش و دانش مخاطبان(که عمدتا از فعالین اجتماعی و فعالین موسسات خیریه و حمایتی هستند) یاری برسانیم.

ما در این نشست به دنبال پاسخ به این سوال‌ها هستیم:
•    کسب و کار اجتماعی چیست و در درون موسسات خیریه چه اشکال مختلفی به خود می‌تواند بگیرد؟
•    راه اندازی و اداره کسب و‌کار، درون موسسات خیریه، چه فرصت‌ها و مزیت‌هایی را پیش روی این نهادها قرار می‌دهد؟
•    چه چالش‌ها، مخاطرات و دشواری‌هایی پیش روی موسسات خیریه و حمایتی در هنگام راه اندازی و اداره کسب و کارهای اجتماعی وجود دارد؟
•    عوامل اثر گذار بر موفقیت و یا شکست موسسات خیریه در ایجاد کسب و کار اجتماعی چه بوده است؟

مخاطبان اصلی: موسسات خیریه و حمایتی مردم‌نهاد، فعالین اجتماعی، واحدهای مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، نهادهای دولتی و حاکمیتی حمایتی (سازمان بهزیستی، کمیته امداد، بنیاد علوی، قرارگاه آبادانی و پیشرفت سپاه، آستان قدس رضوی و ...)
 


همه شما دعوتید!

موسسات خیریه، تنها با نیت خوب نمی‌توانند در ایجاد و نگهداری کسب و کارهای اجتماعی موفق باشند. شما را دعوت می‌کنیم به نشستی با درس آموخته های شنیدنی سه موسسه نیکوکاری دارای تجربه قابل توجه در راه اندازی کسب و کار حمایتی برای مددجویان؛ تا در کنار هم، بیشتر یاد بگیریم از راه های ممکن برای بهتر کردن حال جامعه امروزمان.

***

 سخنرانان


 

1-علیرضا آتشک (مدیر اجرایی موسسه نیکوکاری رعد الغدیر)

موسسه نیکوکاری رعد الغدیر، در کنار خدمات حمایتی که برای معلولین ارائه می‌کند، سالهاست که به طور جدی در حوزه اشتغال زایی معلولین نیز فعالیت می نماید. از مهمترین دستاوردهای این مجموعه می‌توان به ایجاد مراکز پاسخگویی تلفنی «پیام رعد» و نیز تولید پوشاک «رعد جامه» و نیز صنایع دستی اشاره کرد. رعد الغدیر، با نگاه تخصصی به حوزه اشتغال زایی معلولین و توان‌یابان، توانسته مدل خود را در بسیاری شهرهای کشور نیز تکثیر نماید.

2-فرح جمالی (مدیر عامل موسسه خیریه استاد روزبه زنجان)

موسسه استاد روزبه یکی از موسسات خیریه نام آشنای غرب کشور است که در استان زنجان به ارائه خدمات حمایتی و توانمندسازی برای زنان و خانواده های آسیب پذیر می پردازد. خیاطی و منسوجات بافتنی ، بسته بندی مواد غذایی ، طبخ غذاهای گرم روزانه ، و صنایع دستی از جمله حیطه‌های تخصصی است که این موسسه برای اشتغال مددجویان خود که عمدتا زنان سرپرست خانواده هستند، راه اندازی کرده است.

3-سعیده سادات حسینی (مسئول کمیته کارآفرینی جمعیت امداد دانشجویی‌مردمی امام علی-ع-)

جمعیت امام على (ع) نگاه ویژه اى به توانمندسازى زنان سرپرست خانوار دارد و در این راستا «خانه هاى اشتغال» را در محلات حاشیۀ کشور تأسیس کرده است. ماحصل این فعالیت، برندهای تخصصی چون سپیدخت، تیدا، سبزین دست، و فرشته است که به تولید محصولاتی چون کیسه های پارچه ای دوستدار محیط زیست، کیف، صنایع دستی، بافتنی، لوازم تزئینی و مواد غذایی خانگی می‌پردازند.

4-مهدیه عباس زاده(پژوهشگر حوزه کسب و کار اجتماعی)

خانم عباس زاده، فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی صنایع از دانشگاه علم و صنعت هستند و در حال حاضر با مدرسه توسعه پایدار در حوزه پژوهش‌های مرتبط با  «کسب و کار اجتماعی» همکاری دارند. ایشان در ارائه شان، ضمن تبیین مفهوم «کسب و کار اجتماعی»، به ارتباط آن با موسسات خیریه و معرفی چالش های ویژه این موسسات در ایجاد مراکز اشتغال و کسب و کار خواهند پرداخت.

 

+در بخش پرسش و پاسخ این رویداد، آقای علی سلطان زاده (مدیرعامل موسسه رعد الغدیر)، و خانم زهرا رحیمی (مدیرعامل جمعیت امداد دانشجویی امام علی-ع-) نیز حضور خواهند داشت تا به غنای بیشتر بحث ها کمک کنند.

 

درباره سلسله رویداد «توسعه پایدار برای ایران»


سلسله نشست‌های «توسعه پایدار برای ایران» توسط مدرسه توسعه پایدار و با همراهی حامیان آن از مهر 1397 برگزار می‌شود. این نشست‌ها به بررسی مسائل مهم و اولویت‌های توسعه پایدار ایران در بخش‌های دولتی، خصوصی و مردمی و با نگاهی ویژه به تجارب منتخب داخلی و بین‌المللی و با هدف ترویج مفاهیم مرتبط و راه‌کارهای عملیاتی برای فعالین و علاقه‌مندان حوزه توسعه پایدار برگزار می‌شود. سوابق این رویدادها را در این لینک می توانید ببینید.

 

***************************

 

 

ثبت نام و نحوه شرکت در این رویداد


این رویداد به شکل مجازی برگزار می شود. شما از هر جای ایران، با یک گوشی هوشمند یا یک کامپیوتر/لپ تاپ متصل به اینترنت می توانید در این برنامه شرکت کنید. بعد از ثبت نام و یک روز قبل از نشست، لینک شرکت در برنامه برایتان ایمیل خواهد شد. لطفا در ورود آدرس ایمیل و مشخصات خود دقت کنید. 

 

ثبت نام در نشست:  با پرداخت 10 هزار تومان(کلیک کنید)  

 

*مدرسه توسعه پایدار، یک نهاد غیر انتفاعی است. هزینه دریافتی این نشست، جهت پوشش هزینه های جاری فعالیت های مدرسه توسعه پایدار، اختصاص می‌یابد. چنانچه تمایل به حمایت بیشتری از برنامه های مدرسه توسعه پایدار دارید، «این لینک» را ببینید.

*در صورت هرگونه سوال، می توانید با شماره (09129458095) تماس بگیرید.

مدرسه توسعه پایدار

 

به بهانه برگزاری همایش مجازی

«آموزش در مسیر محرومیت زدایی»

(با نگاهی ویژه به نیازهای یادگیری کودکان و نوجوانان مناطق کمتر برخوردار)

 

 

 

اشاره: نیمه اردیبهشت سال 1399، مدرسه توسعه پایدار، با افتخار میزبان رویدادی بزرگ بود که به موضوع «آموزش در مسیر محرومیت زدایی» اختصاص داشت. در این رویداد که با استقبال بسیار خوب حدود 200 نفر شرکت کننده از فعالین آموزشی و اجتماعی از بیش از 50 شهر مختلف کشور برگزار شد، طی سه روز، سخنرانان متنوعی از گوشه و کنار کشور را گردهم آورد تا از نگاهی متفاوت به مسئله آموزش و مناطق کم برخوردار بپردازد.

اما چرا این رویداد و موضوع آن مهم است؟ مطالعات قبلی ما بر روی تجارب داخلی و خارجی، موید این نکته است که سرمایه‌گذاری بر نسل آینده مناطق محروم، یکی از موثرترین سرمایه‌گذاری‌ها در راستای اهداف محرومیت‌زدایی است. در واقع کودکان و نوجوانانی که امروز بین 7 تا 15 سال سن دارند در چشم برهم زدنی 20 تا 30 ساله شده و در قالب نقش‌هایی چون مادر، پدر، معلم، کارمند، کارآفرین، کشاورز و تاجر در محل زندگی خود می‌توانند منشا خدمت و تحول باشند. باور برگزار کنندگان این رویداد بر این بود که توسعه انسانی و توانمندتر کردن نسل های آینده مناطق کمتربرخوردار، یک قدم اساسی در جهت کمک به پیشرفت و  آبادانی همه جانبه کشور عزیزمان است. مناطق کمتر برخوردار یا مناطقی که به اشتباه برچسب «محروم» بهشان زده شده است، از نظر ما، پر از ظرفیت و توانمندی هستند که کمتر به آنها پرداخته شده است. 

دغدغه محوری این همایش، گردهمایی فعالین حوزه آموزش و تعلیم و تربیت بود که به طور مشخص در حوزه کودکان و نوجوانان مناطق محروم فعالیت می‌کنند تا از رهگذر مباحثات و انتقال دانش و تجربه، موضوعات آموزشی اولویت‌دار و نیازمندی‌های ویژه برای ساختن نسلی پویا، پر تلاش، دارای چشم انداز مثبت و تحول آفرین در این مناطق شناسایی شود و تجارب و ابزارهای متنوعی که توسط فعالین اجتماعی و فعالین تربیتی در این مناطق مورد استفاده قرار می‌گیرد، معرفی شده و به اشتراک گذاشته شود.

ما فراتر از بحث های کلیشه ای و مرسوم راجع به امکانات و عدالت آموزشی، به بهانه این رویداد، به دنبال این بودیم که به این سوال اساسی پاسخ دهیم که هدف آموزش در مسیر محرومیت زدایی چه باید باشد و از طریق گفتگوهای ایجاد شده به ایجاد یک بینش مشترک، تشریک مساعی و هم‌افزایی بین فعالین این حوزه نیز کمک کنیم. باور جدی ما این است که بسیاری از موسسات مردم نهاد یا فعالین آموزشی در مناطق کم برخوردار، بدون داشتن چشم انداز و بینش مناسب و انتخاب آگاهانه سازوکاری اثربخش برای فعالیت های خود، نمی توانند در دست یابی به اهداف محرومیت زدایی، چندان موفق باشند و حتی، گاه ممکن است ولو با نیت خوب، ناخواسته به تضعیف سرمایه های انسانی این مناطق نیز بپردازند.  

 

سوالات محوری که این همایش به دنبال پاسخ به آنها بود:

·       از نظر «مهارتی»، «نگرشی» و «دانشی»، چه نیازهای یادگیری ویژه‌ای برای این کودکان جهت ایفای هر چه بهتر نقش‌های محلی در آینده و در راستای «کمک به رفع محرومیت از منطقه خود» وجود دارد؟

·       نسل امروز و جوانان فارغ التحصیل دانشگاهی در مناطق محروم چه نیازهای یادگیری پاسخ داده نشده ای دارند که نمی توانند یک کنش‌گر فعال برای تغییرسرنوشت منطقه خود باشند؟

·       پروژه‌های اثربخش در رفع «نیازهای یادگیری ویژه محرومیت زدایی»، در رویکردهای خود چه ملاحظاتی را باید مدنظر داشته باشند؟

 


دعوت به مشاهده و مطالعه مستندات این رویداد

ما در تیم برگزاری این رویداد، برای یافتن و گردهمایی این جمع فعال و پرانرژی و مثبت اندیش، وقت زیادی صرف کردیم و فکر می کنیم ماحصل کار، آموخته های زیادی برای همه دغدغه مندان ایران عزیزمان و به ویژه فعالین حوزه محرومیت زدایی به همراه دارد. لذا دعوت می کنیم محتواهای مرتبط با این رویداد را در لینک های زیر، مشاهده و مطالعه کنید و درس آموخته های آن را ترویج دهید:

 

 

 گزارش تحلیلی و جمع بندی مدرسه توسعه پایدار از مباحث این رویداد: در دست تدوین

 دریافت گزارش مشروح همه سخنرانی ها: به زودی

دریافت فایل ارائه سخنرانان: کلیک کنید

گزارش روزنامه شهروند از این همایش : کلیک کنید

 


گزارش‌های جنبی همایش

گزارش اول- مصاحبه خبرگزاری ایرنا با تنی چند از فعالین آموزشی به بهانه این همایش: کلیک کنید

*با همکاری «خبرگزاری ایرنا»، و به بهانه این رویداد، به گفت‌وگو با چند نفر از معلمان و فعالان سازمان‌های مردم‌نهاد در نقاط مختلف کشور(خانمها و آقایان صبورا سمنانیان، میثم زاهدی، علیرضا هندیجانی، و الهام مراد) پرداختیم تا ببینیم «آموزش در مسیر محرومیت‌زدایی» باید به چه مسائلی توجه کند و چه چشم‌اندازی را دنبال نماید.

 

گزارش دوم-گفتگوی خبرگزاری ایرنا با جمعی از فعالین اجتماعی به بهانه این رویداد: کلیک کنید

*در دومین گزارش خبری مرتبط با این برنامه، «خبرگزاری ایرنا» ، به گفت‌وگو با چند نفر از فعالین آموزشی و اجتماعی در نقاط مختلف کشور (خانمها و آقایان محمد کاظم متولی، ناصر نوربخش، زهرا گیتی نژاد، سیده فاطمه بهرامیان، عبدالرحیم بلوچ، سید محمد مهدی حسینی، ساعد مطهری و هامون طهماسبی) پرداخته است. 

 


سخنرانان و ارائه ها(به ترتیب ارائه در روزهای همایش)

 

روز اول (چهارشنبه 17 اردیبهشت 1399)

 

هامون طهماسبی (مدیر برنامه مدرسه توسعه پایدار): آنچه باید در محرومیت زدایی دنبال کنیم

آقای طهماسبی، پژوهشگر حوزه توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی سازمانها و مدیر برنامه مدرسه توسعه پایدار است. ایشان در ارائه خود، به لزوم نگاه متفاوت به مسئله محرومیت و تغییر رویکردها در برنامه های مداخله برای مناطق کمتربرخوردار به ویژه در حوزه آموزش خواهند پرداخت و فلسفه و اهداف این همایش و برنامه های آتی مدرسه توسعه پایدار در این زمینه را شرح داده اند.

 

محمدرضا شیخ الاسلامی (مسئول گروه جهادی شهید رحیمی):  رسالت آموزش در از بین بردن باور محرومیت

آقای شیخ الاسلامی تجربه بیش از ده سال معلمی در روستا و مسئولیت گروه جهادی در نقاط مختلف کشور و به ویژه منطقه بشاگرد هرمزگان را داشته اند. ایشان در سخنرانی شان، ضمن نقد باورهای مرسوم در مورد محرومیت، با بیان رویکردهای غلط آموزشی یا کمک رسانی در مناطق کمتر برخوردار که به تثبیت «باور محرومیت» منجر می‌شوند، به ارائه راه حل ها و تجاربی برای از بین بردن این باور پرداختند.

 برای تهیه کتاب «من محروم نیستم»-که در سخنرانی آقای شیخ الاسلامی اشاره شد-و آشنایی بیشتر با محتوای آن، می توانید به صفحه اینستاگرام گروه علمی-فرهنگی شهید رحیمی مراجعه کنید: کلیک کنید و یا با شماره نشر استاد (مشهد مقدس) 05132256471 تماس بگیرید.

 

مهدی بهزادی(معلم و رئیس شورای شهر گلباف-کرمان): جوانانی که پای کار نیستند

آقای بهزادی از معلمان و فعالین اجتماعی شهر گلباف هستند که فعالیت‌های متعددی را در جهت کمک به توسعه محلی در منطقه خود انجام داده اند. شهر گلباف در چند دهه گذشته با مسئله کاهش جمعیت و رکود اقتصادی روبرو بوده و با وجود منابع طبیعی و برخی تلاش‌های با هدف تحول آفرینی، هنوز نتوانسته از ظرفیت های خود به خوبی برای شکوفایی استفاده کند. با توجه به شغل آقای بهزادی و مشاهدات مستقیم و از نزدیک از زندگی در منطقه ای که باور عمومی محرومیت در بسیاری از مردمان آن ریشه دوانده، ایشان  در صحبت هایشان با بیان تجربیاتی، به این مسئله پرداختند که چرا جوانان برخی مناطق کمتربرخوردار با وجود تحصیلات و توانایی‌ها و فرصت های حداقلی رشد، در قبال مشکلات و مسائل منطقه خود منفعل هستند و برای بهبود زندگی خود و جامعه‌شان به اندازه کافی، پای کار نیستند

 

علیرضا هندیجانی (جمعیت نیکخواهان سلامت روان شیراز)

آقای هندیجانی، طراح و بنیانگذار جمعیت نیکخواهان سلامت روان شیراز است. محل فعالیت این سمن، شهر شیراز و منطقه هودیان در استان سیستان و بلوچستان است. تاکید تیم ایشان در حوزه آموزش، بر آموزش کودکان از سن پایین و با توجه به داشته‌های فرهنگی و محیطی منطقه و همچنین آشنا کردن کودکان با کودکان مناطق دیگر برای از بین رفتن دید محرومیت و ناتوانی در عوض کردن سرنوشت‌شان است. آقای هندیجانی معتقد است برای ورود به یک منطقه لازم است با دید توانمندی وارد شد و نه محرومیت؛ سخنرانی ایشان، متمرکز بر فرهنگ است. آقای هندیجانی، مشکلات جامعه را در نگرش‌، روان و فرهنگ می‌بیند و به همراه تیم‌شان تلاش می‌کند به صورت غیر مستقیم و با بازی و تعریف فعالیت‌های جمعی به حل این مشکلات بپردازد.

 

 فایل‌ ویدئویی کامل سخنرانی های روز اول: کلیک کنید

 


 

روز دوم (پنجشنبه 18 اردیبهشت 1399)

 

 اسماعیل آذری نژاد(فعال آموزشی در کهگیلویه و بویراحمد)

حاج آقا آذری نژاد، روحانی نام آشنایی است که سال‌هاست بنا بر نیازهای فرهنگی که در منطقه خود (استان کهگیلویه و بویر احمد) تشخیص داده‌اند، در حال کار با کودکان، با ابزار آموزش و قصه‌خوانی می‌باشند. به اعتقاد ایشان روش پایدار حل انفعال موجود در منطقه، و حل مسائل فرهنگی موجود، آموزش کودکان و نسل‌های بعدی است. ایشان در این مسیر تعداد زیادی از جوانان روستاها را فعال کرده‌اند و شبکه‌ای از قصه‌خوانان راه اندازی کرده‌اند. ایشان در سخنرانی شان، با اشاره به نقاطی که در آموزش بچه ها هدف گرفته اند، ارتباط فعالیت ترویج کتابخوانی و چشم انداز آن را با محرومیت زدایی عنوان می کنند. 

 

فرحناز نژاد غفوری (مسئول پروژه «قشم، جزیره‌ای برای کودکان») 

به باور خانم نژاد غفوری، آموزش‌های مقطع پیش از دبستان به منظور آمادگی کودکان در ورود به مقطع ابتدایی و پیشگیری از عقب ماندگی های تحصیلی در آینده، اهمیت زیادی در مناطق کمتربرخوردار دارد. خانم نژاد غفوری، ساکن جزیره قشم است و چند سالی است با هدف ارتقای آموزش‌های پیش از دبستان، پروژه «قشم، جزیره‌ای برای کودکان» را راه‌اندازی کرده‌اند. با وجود توسعه امکانات زیرساختی و عمرانی در بخش‌هایی از این جزیره، مناطق بومی نشین از این موضوع بهره چندانی نبرده‌اند و این مناطق از نظر دسترسی به امکانات، با کمبودهایی روبرو هستند. تمرکز خانم نژاد غفوری، بالا بردن استاندارهای آموزشی در مقاطع پیش دبستانی در روستاها با استفاده از پتانسیل‌های فرهنگی و محیطی بومی و محلی است.

 مقاله استخراج شده از پایان نامه خانم نژاد غفوری که در ارائه شان به آن پرداخته شد: کلیک کنید

 

میثم لورگی (انجمن راه مدرسه)

آقای میثم لورگی، معلم کهنوجی، مدیر و موسس انجمن " راه مدرسه " است و بیش از دوازده سال در شهر و روستاهای اطراف کهنوج معلم و مدیر مدارس مختلف بوده اند. ایشان با نگاهی متفاوت به مقوله ی تعلیم و تربیت سعی در ایجاد بستری مناسب برای اجتماعی کردن و جامعه پذیری صحیح کودکان کرده اند. همچنین با ایجاد انجمن های دانش آموزی با موضوعات محیط زیستی و انجمن های حقوق شهروندی و از طریق حمایت های مردمی به  ایجاد کتابخانه ی عمومی در روستا اقدام کرده اند. آقای لورگی،تحصیل کرده رشته ی جامعه شناسی و حقوق هستند.

 

محمود حسینی(معلم عشایری در منطقه زاگرس)

 تماشای فایل ویدئوی ارسالی آقای حسینی به همایش در آپارات: کلیک کنید (این فایل، نسخه کاملتری از آنچه هست که در همایش ارائه شد)

آقای حسینی، بیش از 16 سال تجربه معلمی در مدارس عشایری و روستایی استان خوزستان را دارند. ایشان به شکل ویدئوی ضبط شده در همایش به بیان دغدغه های خود راجع به آموزش محرومیت زدا و به ویژه نیازهای کودکان و نوجوانان مناطق عشایری پرداختند.

 

 فایل‌ ویدئویی کامل سخنرانی های روز دوم: کلیک کنید

 


 

روز سوم و پایانی (جمعه 19 اردیبهشت 1399)

 

مینا کامران(پویش ایران من): چشم اندازی که از توسعه یافتگی به کودکان می‌دهیم

خانم کامران بیش از 3 سال است که همراه پویش «ایران من»، در جهت توسعه عدالت آموزشی به خصوص در نقاط کمتر برخوردار و مرزی ایران تلاش می کنند. پویش «ایران من» با اعتقاد به اینکه آموزش سنگ بنای توسعه هر کشوری است، حرکت در مسیر توسعه و عدالت آموزشی را با ساخت 100 مدرسه در روستاهای مرزی ایران شروع کرده است. خانم کامران در ارائه شان ضمن تاکید بر ضرورت بارور کردن توانمندیها و پتانسیل‌های خود دانش آموزان این مناطق، به طور ویژه به معرفی فلسفه طرح «احیای مدارس کپری» پرداخته اند.

 

ثریا حبیبی(انجمن حامی): لزوم توجه  به سه ضلع معلم، دانش آموز، خانواده در برنامه‌های آموزشی مناطق کم برخوردار

  • وبسایت انجمن حامی(حمایت از توسعه فضاهای آموزشی و فرهنگی): کلیک کنید

خانم حبیبی مسئول گروه آموزش دبستان‌های انجمن حامی و مربی هنر کودکان است. ایشان و تیم‌شان از سال 1392 پروژه آموزش در دشتیاری(سیستان و بلوچستان) را به پیش می‌برند. هدف از اجرای پروژه‌های آموزشی حامی در این مناطق، جلب مشارکت مخاطبان یعنی معلمان و مدیران، اولیا و دانش آموزان و استفاده از استعدادها و پتانسیل‌های موجود در هر مدرسه است تا به بهترین راه‌کارها در زمینه آموزش برای خودشان برسند. اعتقاد خانم حبیبی بر این است که فقط از طریق آموزش‌های مشارکتی میتوانیم همراه جامعه محلی کارها را پیش ببریم و تا زمانی که آموزش دغدغه افراد نشود اتفاقی نمی‌افتد؛ تمرکز ارائه ایشان در همایش، بر اهمیت سرمایه‌گذاری بر معلمان و فعالین آموزشی محلی و جلب مشارکت خانواده ها، برای پاسخ به نیازهای آموزشی کودکان مناطق محروم است.

 

رئوف آذری (فعال اجتماعی در سردشت-آذربایجان غربی): صلح و مهربانی در خدمت محرومیت زدایی

  • صفحه اینستاگرام بنیاد توسعه صلح و مهربانی-رئوف آذری: کلیک کنید

آقای آذری یکی از فعالین اجتماعی سخت کوش منطقه سردشت است. ایشان به شکل ویدئوی ضبط شده، به شکل مبسوطی ما را در جریان مسائل، ابتکارات و راه حل های خودشان برای کمک به مسئله محرومیت زدایی از طریق آموزش پرداخته اند.

 تماشای فایل ویدئوی ارسالی آقای آذری به همایش در آپارات: کلیک کنید (این فایل نسخه کامل تری از آنچه هست که در همایش ارائه شد)

 مقاله ای از آقای آذری برای آشنایی بیشتر با «زنگ آشتی» و ترویج صلح در آموزش که در سخنرانی شان اشاره شد: کلیک کنید

 کتابی با عنوان «فرهنگ صلح در ایران و جهان» که توسط آقای آذری برای مطالعه معرفی شدند: کلیک کنید

 

پنل پایانی و جمع بندی همایش

در این پنل، اغلب سخنرانان سه روز همایش حضور داشتند و به سوالات دبیر همایش و نیز شرکت کنندگان راجع به سوالات و دغدغه های همایش پاسخ دادند. این گفتگوی جالب و آموزنده، نکات خیلی خوبی برای فعالین اجتماعی و آموزشی مناطق کم برخوردار، به همراه دارد.

 

 فایل‌ ویدئویی کامل سخنرانی های روز سوم(به همراه پنل پایانی): کلیک کنید

 

 

+با تشکر از تیم اجرایی و دست اندرکاران برگزاری همایش: خانم ها و آقایان معصومه رحیمی(دبیر اجرایی رویداد)، رضا جمشیدی، هانیه خزاعی، مهدیه عباس زاده، فاطمه یزدی زاده، زینب شهبازی

 

+و نیز تشکر از همراهی «شرکت بوتان» به عنوان حامی مالی رویدادهای «توسعه پایدار برای ایران»

 

در صورت نیاز به راه ارتباطی مستقیم با هرکدام از سخنرانان(علاوه بر لینکهای داده شده در بالا)، با روابط عمومی مدرسه توسعه پایدار تماس بگیرید.

 


 

مطالب این صفحه، برای شما کاربردی و قابل استفاده بود؟

از مدرسه توسعه پایدار برای تداوم این فعالیت های آموزشی-ترویجی در حوزه محرومیت زدایی، حمایت کنید!

ما یک نهاد مستقل هستیم  و حمایت شما می‌تواند کمک بزرگی به ما بکند. برای اطلاعات بیشتر، کلیک کنید

 

مدرسه توسعه پایدار

در این صفحه و به تدریج، محتوای وبینارهای گذشته مدرسه توسعه پایدار جهت خرید مخاطبان، درج خواهد شد. فیلم این وبینارها در طول برگزاری جلسات ضبط شده و از ابتدا تا به انتها(شامل ارائه و نیز بخش پرسش و پاسخ شرکت کنندگان) را در بر می گیرد. بعد از خرید هر وبینار، و در فاصله 24 ساعت، لینک دریافت ویدئوی وبینار برای شما ایمیل خواهد شد. اگر به هر دلیل لینک را دریافت نکردید و یا می خواستید که زودتر به محتوا دسترسی پیدا کنید، برای شماره 09129458095 در نرم افزار واتساپ پیام بگذارید. توجه کنید که فایل ارسالی، در اکثر نرم افزارهای پخش فیلم در کامپیوتر/لپ تاپ قابل نمایش است؛ اما برای نمایش در گوشی همراه ممکن است نیاز به نصب نرم افزار video player تکمیلی داشته باشید.

 

 

  • فیلم کامل سخنرانی های همایش «آموزش در مسیر محرومیت زدایی»

مدت زمان: 3 ویدئوی 3 ساعته-جمعا حدود 9.5 ساعت

درباره موضوع: نیمه اردیبهشت سال 1399، مدرسه توسعه پایدار، با افتخار میزبان رویدادی بزرگ بود که به موضوع «آموزش در مسیر محرومیت زدایی» اختصاص داشت. در این رویداد که با استقبال بسیار خوب حدود 200 نفر شرکت کننده از فعالین آموزشی و اجتماعی از بیش از 50 شهر مختلف کشور برگزار شد، طی سه روز، سخنرانان متنوعی از گوشه و کنار کشور را گردهم آورد تا از نگاهی متفاوت به مسئله آموزش و مناطق کم برخوردار بپردازد.

درباره ارائه دهندگان: جمع متنوعی از 11 نفر از فعالین آموزشی در مناطق مختلف کشور؛ برای اطلاعات بیشتر، کلیک کنید

مخاطبان: گروههای مردم، دولتی و حاکمیتی فعال در عرصه توسعه محلی و محرومیت‌زدایی، وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، و  فرهنگ و ارشاد اسلامی، دانشگاهیان، فعالین حوزه تعلیم و تربیت در مناطق محروم، رسانه های مرتبط

 

>>>خرید فیلم کامل سخنرانی های همایش سه روزه «آموزش در مسیر محرومیت زدایی»: کلیک کنید


 

  • وبینار «آشنایی با گزارش دهی مسئولیت اجتماعی/گزارش دهی پایداری سازمان‌ها»

مدت زمان: 1 ساعت و 46 دقیقه

درباره موضوع: گزارش دهی مسئولیت اجتماعی یا گزارش دهی توسعه پایدار، مفهومی است که با گسترش روز افزون اهمیت توجه دنیای کسب و کار به مسائل جامعه و توسعه پایدار متولد شده و شرکت های زیادی در دنیا و حتی ایران به آن ورود کرده اند. این سمینار، مخاطبان را به شکل مقدماتی با این مفهوم، انگیزه های شرکت ها از پرداختن به آن و چگونگی بهره مندی بخش های مختلف جامعه از ظرفیت های آن  آشنا می کند.

درباره ارائه دهنده: هامون طهماسبی، پژوهشگر توسعه پایدار است که در حوزه های مرتبط نظیر مسئولیت اجتماعی سازمانها، و توسعه محلی به کار آموزشی و مشاوره ای مشغول است. او بنیانگذار و مدیر فعلی برنامه «مدرسه توسعه پایدار» است.

مخاطبان: کلیه فعالین اقتصادی علاقه مند به توسعه پایدار ایران عزیزمان، و به ویژه مدیران و کارشناسان واحدهای مرتبط با مسئولیت اجتماعی و تعالی سازمانی و همچنین فعالین سازمانهای مردم نهاد که در حوزه مسئولیت اجتماعی(CSR) با شرکت ها در ارتباط هستند.

>>>خرید وبینار «آشنایی با گزارش دهی مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها»: 50 هزار تومان-کلیک کنید


 

  • وبینار «بیان تجربه یک سفر توسعه ای و آموزنده به کنیا»

مدت زمان: 2 ساعت و 20 دقیقه

درباره موضوع: کنیا، کشوری نسبتا کوچک و در شرق آفریقا، به عنوان آزمایشگاه توسعه در دنیا شناخته می‌شود. فقر مطلق مردمان این کشور در مقیاس گسترده، موضوع جذابی برای سازمان‌های پژوهشی و علمی دنیا شده تا در آن سرنخ های توسعه و فقرزدایی را دنبال کنند. تعداد و ابعاد مداخله‌های اجتماعی بیرونی در این کشور بسیار زیاد است و آن را به یک مقصد مهم برای فعالیت گروه‌های پژوهشی و سازمان‌های بین المللی گوناگون تبدیل کرده است.

امین یوسفی، مدتی پیش، از طرف دانشگاه LSE و در قالب پروژه درس «طراحی نوآوری اجتماعی» راهی یکی از بزرگترین زاغه نشین های دنیا با بیش از 2 میلیون جمعیت در نزدیکی نایروبی(پایتخت کنیا) شد. در این سمینار آموزشی، ضمن شنیدن تجربه سفر 10 روزه امین یوسفی به این کشورو آشنایی با حال و هوای زندگی مردمان آن، با نگاهی انتقادی به گفتگو راجع به مواجهه سازمان‌های بین‌المللی با کشورهای فقیر در پروژه‌های پژوهشی-توسعه‌ای خواهیم پرداخت. 

درباره ارائه دهنده: محمد امین یوسفی، در حال حاضر و با حمایت «موسسه حامی علوم انسانی» مشغول به تحصیل در رشته «نوآوری و کارآفرینی اجتماعی» در دانشگاه LSE (مدرسه اقتصاد لندن) است. زمینه کلی علاقه‌مندی او، رویکردهای نوآورانه در مقابله با فقر است و به طور مشخص‌تر، بر دو حوزه سرمایه گذاری اجتماعی(social investment) و مدل های رشد در بنگاه های اجتماعی، تمرکز دارد.

مخاطبان: عموم فعالین اجتماعی و سازمان‌های مردم نهاد به ویژه پژوهشگران، فعالین و دنبال کنندگان مباحث توسعه و فقرزدایی؛ کارشناسان و مدیران دستگاه‌های دولتی و حاکمتی و سیاستگذاری در حوزه فقر و محرومیت زدایی، و تمامی ذهن‌های یادگیرنده‌ای که دوست دارند به پیشرفت و آبادانی ایران عزیزمان، یاری برسانند و به دنبال آشنایی با تجارب بین‌المللی در این حوزه هستند.

>>>خرید وبینار «بیان تجربه یک سفر توسعه ای و آموزنده به کنیا»: 20 هزار تومان-کلیک کنید

مدرسه توسعه پایدار

همه با یک نام و نشان، به تفاوت هر رنگ و زبان

 

روز دوم همایش «آموزش در مسیر محرومیت‌زدایی» نیز همانند روز قبل، تجلی به هم پیوستگی نقاط مختلف ایران به هم بود. چهار سخنران از استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان، کرمان و خوزستان به ارائه تجربیات ارزنده خود در مسیر آموزش «با هدف محرومیت زدایی» پرداختند. نمی‌توان انکار کرد که شنیدن تجربیات کسانی که سالهای زندگی خود را خالصانه برای ایجاد تغییر در محیط خود و آینده کودکان سرزمین‌شان صرف کرده‌اند، امید و انگیزه برای تلاش را در شنونده قوی می‌کند. در ادامه، به مرور صحبت‌های هر یک از این سخنرانان می‌پردازیم. 

اولین ارائه توسط آقای اسماعیل آذری نژاد، روحانی نام آشنایی برگزار شد که این روزها دنبال‌کنندگان زیادی از طریق صفحه اینستاگرام و توییتر ایشان و پادکست و کانال تلگرام، تجربیاتشان را دنبال می‌کنند. آقای آذری نژاد بعد از تحصیل در حوزه و دانشگاه، به استان خود یعنی کهگیلویه و بویراحمد برگشتند و اکنون بیش از ۶ سال است که در زمینه قصه خوانی و بازی برای کودکان و نوجوانان مناطق کمتربرخوردار این استان فعالیت می‌کنند. ایشان راهِ گذر از محرومیت را دانایی و توانایی می‌دانند و فعالیت خود را روی کودکان مناطق روستایی متمرکز کرده‌اند. به نظر آقای آذری نژاد، از آنجایی که اکثر معلمین روستا از شناخت و دانش کافی برخوردار نیستند و گاهی اوقات سرباز معلم هستند و یا مسئولیت دشوار تدریس چندین پایه را برعهده دارند، نیازهای آموزشی این کودکان پاسخ مناسبی پیدا نمی‌کند. از طرفی، بسیاری از والدین نیز به واسطه دغدغه‌هایی مانند فقر و کار زیاد و یا به دلیل ناآگاهی، از نیازهای آموزشی کودکان بی خبرند و تمایل دارند که کودکان بیشتر در زمینه کارهایی اعم از گله داری و کشاورزی، نیروی کمکی آنها باشند. به نظر ایشان، این مسائل باعث شده است که کودکان روستا قوه خلاقیت ورزیده‌ای نداشته باشند یا اینکه نتوانند به راحتی کتابی بخوانند و مطالب آن را دنبال نمایند؛ همچنین دایره واژگان کمی داشته باشند و مهارت‌های زندگی را ندانند. 
۶ سال پیش آقای آذری نژاد با ۱۰ کتاب قصه از کتاب‌های کودکشان وارد این مناطق شدند و عمدا بچه‌ها را در خارج از مدرسه و در مناطق طبیعی پیرامون‌شان جمع می‌کردند تا نشان دهند برای اثرگذاری نیاز نیست امکانات ویژه ای داشته باشید. بنا به تجربه ایشان حدود 95 درصد از بچه‌های روستا تا پیش از ورود ایشان کتاب قصه ندیده بودند. ایشان در حین قصه خواندن با کودکان صحبت می‌کنند و سعی می‌کنند تا حین مطالعه، گفت و گو پیرامون مطالب شکل بگیرد که باعث شکوفایی قوه تخیل و خلاقیت کودکان می‌شود. 
از دیگر فعالیت‌های ایشان می‌توان به تاسیس کتابخانه، آموزش ضمن خدمت برای معلمان، اکران فیلم برای والدین، ایجاد اشتغال کوچک برای والدین فقیر (از طریق پرورش مرغ) و کاشت حدود ۴۰۰ درخت به همراه کودکان و واگذاری مسئولیت نگهداری و رشد هرکدام از درختان به یکی از کودکان اشاره کرد. 
شعار آقای آذری نژاد، «قصه ، توپ و رنگ» است. در این راستا، در این سال‌ها تعداد زیادی مدرسه را به کمک دانش آموزان رنگ آمیزی کرده‌اند. یکی دیگر از حرکات ارزنده ایشان، شبکه سازی در منطقه و آموزش بالغ بر ۷۰ نیروی بومی بوده است که هم اکنون به ادامه این فعالیت‌ها می‌پردازند. همچنین ایشان و تیم‌شان کاربرگ‌هایی طراحی کرده‌اند که آنها را کتابخانه‌های سیار همراه با هر کتابی که امانت می‌دهند، در اختیار کودکان می‌گذارند تا آنها بتوانند در حین مطالعه کتاب با شخصیت‌ها هم‌ذات پنداری کرده و تفکر انتقادی را یاد بگیرند. 
آقای آذری نژاد درباره معیارهای انتخاب کتاب، نکاتی مانند اینکه کتاب، مهارت‌های زندگی را آموزش دهد، موجب پرورش فکر باشد و دنیای کودک را شاد و بانشاط بکند را اشاره کردند و گفتند در این مسیر، ایرانی یا غیر ایرانی بودن، و مذهبی یا غیرمذهبی بودن کتاب، عامل مهمی برای انتخاب‌شان نیست.

ایشان در پاسخ به این سوال که آیا به فکر گسترش فعالیت‌هایشان خارج از استان هستند یا خیر، فرمودند که فعلا قصد ندارند از استان کهگیلویه و بویراحمد خارج شوند و به نظرشان بهتر است تا یک منطقه به خوبی پروش یابد تا این که کارهای پراکنده و با کیفیت کمتر انجام شود؛ البته انتقال تجربه‌هایی به فعالین و علاقه مندان از دیگر استان ها انجام شده است. 

ارائه دهنده بعدی، خانم فرحناز نژاد غفوری، متولد و ساکن جزیره قشم بودند. قشم، که بزرگترین جزیره خلیج فارس است، حدود ۶۰ روستا دارد.  ایشان که ۱۵ سال سابقه آموزش کودکان دارند، به دنبال پاسخ این پرسش بودند که توجه به کودکان، چگونه می‌تواند به توسعه یافتگی جزیره کمک کند. به نظر ایشان، از توسعه کودکان تا توسعه انسانی مسیری وجود دارد؛ زیرا پرداختن به توسعه کودکان، توجیه اجتماعی، آموزشی، بیولوژیک و اقتصادی دارد. تمرکز ایشان بر کودکان ۶ ساله و کوچکتر است؛ از نظر ایشان این کودکان در عین محدودیت‌هایی که در امکانات دارند، هیچ محدودیتی در ذهن و عمل خود متصور نیستند. خانم نژاد غفوری با توجه به دغدغه‌هایی که داشتند رشته تحقیقات آموزشی را در مقطع کارشناسی ارشد انتخاب کرده و پایان نامه خود را با موضوع ارزیابی کیفیت مراکز پیش از دبستان شهرستان قشم، مبتنی بر استاندارد بین المللی اکرز ( ECERS ) تدوین کردند. ایشان در این پژوهش کیفیت مراکز مهد و پیش دبستانی قشم را ارزیابی نمودند. نتایج کلی این ارزشیابی را در نمودار زیر می‌بینیم. از آنجاییکه هیچ کدام از شاخص‌ها نمره بالای ۳.۵ دریافت نکردند، خانم نژادغفوری مصمم شدند که به انجام طرحی تحول آفرین در قشم مبادرت بورزند. 

 طرح «قشم ، جزیره ای برای کودکان» با هدف ارتقای کیفیت زیست کودکان شروع به کار کرد. در طی فعالیت‌های سال‌های اخیر، ایشان تلاش دارد که قشم را به سمت تبدیل شدن به یک جزیره دوستدار کودک سوق دهد. از فعالیت‌های ایشان، می‌توان به اولین کمپین ساحل پویا برای شن بازی کودکان، برپایی پویش همگانی «با من بساز» برای ساخت عروسک‌های بومی جزیره با هدف ارتقای شاخص بازی‌های نمایشی، برگزاری جشنواره « ریغ و پیش » به معنای شن و برگ نخل و طرح همگانی «هارگیز کردی» برای ترویج کتابخوانی با استفاده از این سنت بومی محلی (در روز نیمه شعبان کودکان با مراجعه به خانه همسایه‌ها از آنها هدیه می‌گیرند) اشاره کرد. 
به طور کلی، خانم نژادغفوری داشتن دوران کودکی مطمئن و قدرتمند را باعث بالاتر رفتن احتمال توسعه یافتگی به همراه رشدیافتگی منطقه می‌دانند. 

در ادامه ی سخنرانی‌های جذاب و متفاوت روز دوم همایش، آقای میثم لورگی، معلم و مدیر مدرسه و موسس انجمن راه مدرسه، به بیان تجربیات ۱۲ ساله خود پرداختند. ایشان که در رشته جامعه شناسی و حقوق تحصیل کرده‌اند، بعد از فراغت از تحصیل، به کهنوج در استان کرمان و به روستای خود بازگشتند و در مدرسه‌ای که خودشان در آن تحصیل کرده بودند، به تدریس پرداختند. به واسطه آشنایی با مشکلات منطقه و دغدغه‌ای که برای وضعیت دانش آموزان داشتند، فعالیت‌های اجتماعی را در منطقه شروع کردند. به گفته ایشان، متاسفانه کهنوج در مسیر قاچاق مواد مخدر قرار گرفته است و خانواده‌های بسیاری از دانش آموزان، درگیر خرده فرهنگ بزهکاری هستند؛ همچنین اعتیاد دانش آموزان و مسائل طایفه‌ای و قبیله ای نیز از مشکلاتی است که گریبان‌گیر منطقه است. 

 آقای لورگی، فعالیت خود را در روستا در زمینه تغییر نگاه دانش آموزان متمرکز کردند. شعار ایشان برای دانش آموزان‌شان، « نظم، پرسشگری، کشف حقیقت و دوری از خشونت» است. به نظر ایشان، راه اصلاح جامعه از مدرسه می‌گذرد. چکیده فعالیت‌های متنوع ایشان در ده سال گذشته به تاسیس انجمن راه مدرسه منتهی شد که در آن، معلمین دغدغه‌مند به حل معضلات روستا و ایده‌پردازی برای شکوفایی بهتر استعداد‌های دانش آموزان می‌پردازند. 

ایشان به عنوان مثالی از کارگاه‌هایشان، به کارگاه روزنامه خوانی اشاره کردند که باعث شد یکی از بچه‌های روستا خبرنگار روستای خود شود و اکنون مطالبات مردم را از طریق روزنامه محلی دنبال کند. از دیگر فعالیت‌های ایشان می‌توان به ستون راه مدرسه در روزنامه محلی رودبار زمین (نام دیگر منطقه ) اشاره کرد. در انتها، آقای لورگی دقایقی به صحبت با گویش محلی خود پرداختند که برای شرکت کنندگان بسیار لذت بخش بود.

به عنوان آخرین ارائه روز دوم، آقای محمود حسینی از دزفول به اختصار فعالیت‌های خود در سال‌های طولانی معلمی عشایر را تشریح نمودند. در ابتدا ویدئویی از سخنرانی ضبط شده ایشان که به طور اختصاصی برای همایش تهیه شده بود پخش شد(این ویدئو، بعدا در وبسایت مدرسه توسعه پایدار قرار خواهد گرفت). از دیدگاه آقای حسینی، عدم تناسب داشته‌ها و سبک زندگی و میراث عشایر با آموزش‌های رسمی مدارس، چالش بسیار مهمی است. ایشان فعالیت‌هایی برای ثبت فرهنگ شفاهی منطقه داشتند و اولویت فعالیت‌های آموزشی‌شان را ایجاد خودباوری در دانش آموزان عنوان کردند. به نظر ایشان، میراث فکری و فرهنگی عشایر بسیار ارزنده است و باید طوری عمل کرد که کودکان عشایر، ضمن خودآگاهی نسبت به داشته‌های ارزشمند خود، حسرت داشته‌های دیگران را نخورند و لذا با آموزش خودباوری، بایستی زمینه توسعه و شکوفایی را درآنان فراهم کرد.

همایش «آموزش در مسیر محرومیت زدایی» که به بهانه‌ای برای جمع شدن بیش از 190 فعال و علاقه مند حوزه آموزش در مناطق کم برخوردار از تمامی استان‌های ایران، تبدیل شده است، در روز سوم(جمعه)، به پایان خواهد رسید و به ویژه در پنل پایانی با حضور تمامی سخنرانان، به جمع بندی مباحث خود خواهد پرداخت. 

 

(ثبت نام در روز پایانی همایش که جمعه و از ساعت 16 تا 19 برگزار خواهد شد: کلیک کنید)
 

مدرسه توسعه پایدار

«باور محرومیت»، مانعی بزرگ در شکوفایی مردمان مناطق کمتربرخوردار

 

این روزها، مدرسه توسعه پایدار، همایش سه روزه ای را برگزار می کند که جمع متنوع و گسترده ای را با دغدغه ی ایران و از جای جای کشور بر بستر فضای مجازی گرد هم آورده است. همایش «آموزش در مسیر محرومیت زدایی» با استقبال خوب و مشارکت گسترده 180 نفر شرکت کننده از فعالین اجتماعی، آموزشی و علاقه مندان مسائل مناطق محروم و کمتر برخوردار، شروع به کار کرد. در روز ابتدایی این رویداد، چهار سخنران از فعالین این حوزه به ارائه ی مطالب خود پرداختند که در ادامه به اختصار به نکات هرکدام از ارائه ها می پردازیم. 

ابتدا آقای هامون طهماسبی، مسئول برنامه مدرسه توسعه پایدار به معرفی دغدغه‌های همایش پرداختند: در این رویداد، بناست به پاسخ این پرسش بپردازیم که نیازهای آموزشی اولویت دار سرمایه‌های انسانی مناطق کم برخوردار برای کمک به مسئله محرومیت زدایی در منطقه خود کدام اند؟ از نظر آقای طهماسبی، «ذهنیت محرومیت» و تلقی از «پیشرفت»، مهمترین عامل اثرگذار بر تقویت چالش های امروز کشور در مواجهه با روستا و مناطق محروم است: در مواجهه با مناطق کمتربرخوردار که متاسفانه به مناطق محروم شهرت پیدا کرده اند ، دائما تکیه بر ناتوانی ها و نداشته هاست؛ در صورتی که وقتی به این مناطق با دقت نگاه می کنیم، متوجه می شویم که در بسیاری از زمینه ها اتفاقا دست منطقه خالی نیست و در بسیاری جنبه ها، از شهرها و کلانشهرها، سرتر هستند. همچنین باید توجه داشت که آن کسانی که باعث پیشرفت منطقه خواهند شد ، مردم هستند و نه مداخله گران. در عین حال می دانیم که تنها نیت خیر مداخله گران کافی نیست و گاهی این حس خوب باعث گمراهی کسانی خواهد شد که به قصد محرومیت زدایی در منطقه فعالیت می کنند. ضعف نگرشی و دانشی در بین فعالین این حوزه مشهود است. در حال حاضر، هزاران گروه در مناطق کمتربرخوردار مشغول به کار هستند؛ اما متاسفانه بیشتر آن ها به ابزار و مدل های قابل اتکایی مجهز نیستند که در اثر بخشی آن تردید جدی وجود نداشته باشد.  

سپس، آقای محمد رضا شیخ الاسلامی ، مسئول گروه جهادی شهید رحیمی به ارائه مطالب خود پرداختند . ایشان که تجربه بیش از ده سال معلمی در روستا و سفرهای مختلفی به جنوب کشور و به ویژه منطقه ی بشاگرد در استان هرمزگان را دارند، «باور محرومیت» را یکی از مهم ترین چالش های این مناطق دانستند. از نظر ایشان، باور محرومیت از تمام جلوه‌های محرومیت، سخت تر و سنگین تر است . این باور سرعت گیر چشم اندازهای رشد و توسعه در منطقه است و مداخله گر نیز در ابتدای ورود نمی تواند به راحتی متوجه این باور و این مساله گردد. باور به محرومیت ، «نمی شود » را به جامعه محلی القا می کند. این جامعه احساس می کند که قهرا به طبقه ای به نام محرومین تعلق دارد و هیچ چشم اندازی از تغییر در برابر خود نمی بیند. ایشان در ادامه به بیان تجربیات خود در بشاگرد پرداختند و به این نکته اشاره کردند که راه حل تقویت اعتماد به نفس و خودباوری در مردم هر منطقه را باید در گوش دادن به حرف‌های مردم همان منطقه جست و جو کرد . همچنین  آقای شیخ الاسلامی چندی پیش فیلمی به نام «روایت لیلا » را در منطقه بشاگرد تهیه کرده اند و تجربه  اعتماد به مردم منطقه برای بازیگری در فیلم و تاثیری که این موضوع در اعتماد به نفس آن ها داشته است را تجربه  ارزنده‌ای می دانند. این، اولین فیلم از شهرستان بشاگرد با نقش آفرینی صد در صدی بازیگران بومی است که احتمالا به زودی از طریق صدا و سیما پخش خواهد شد. از نظر آقای شیخ الاسلامی، روستا محروم نیست؛ بلکه مستعد است ، مستعد شکوفایی های بسیاری که باید کشف گردد .

آقای مهدی بهزادی، رئیس شورای شهر گلباف، سومین ارائه دهنده ی روز اول همایش، تجربه ی سال ها معلمی و فعالیت اجتماعی در این شهر را در کارنامه ی خود داشتند. فعالیت های ایشان در این سال ها و حضور ایشان در شورای شهر برکات زیادی برای شهر داشته و اتفاقات خوبی با همکاری مردم رقم زده است. شهر گلباف در دهه های گذشته با کاهش جمعیت و مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم کرده است. از نظر آقای بهزادی، مشکل بسیاری از مناطق کم برخوردار این است که جوانان منطقه پای کار نیستند و این به دلیل مشکلات آموزشی و نگرشی است که غایت آرزوی آنها را مهاجرت به شهرهای بزرگ و انجام کارهای به اصطلاح پشت میزی و راحت می داند. از نظر ایشان می‌توان با آموزش درست و تلاش برای تغییر نگاه جوانان، و به ویژه نسل های آینده بسیاری از مشکلات را حل کرد. در ادامه ایشان با ذکر تجربیاتی از فعالیت های خودشان و همراهان شان در گلباف، به نمونه های این تغییر نگرش در عمل و دستاوردهای حاصل از ان پرداختند.

 در آخرین بخش از روز اول همایش، آقای علیرضا هندیجانی طراح و بنیانگذار جمعیت نیکخواهان سلامت روان شیراز تجربه و نظرات خود را در حوزه ی آموزش در مسیر محرومیت زدایی بیان نمودند. این تجربیات که حاصل فعالیت در شیراز و منطقه ی هودیان است نشان می دهد که از نگاه ایشان، کار فرهنگی نیاز به صبوری و برداشتن گام های کوچک در طول زمان دارد: علاقه مداخله گران به نتیجه گرفتن در کوتاه ترین زمان از بزرگترین مشکلاتی است که در ورود به این مناطق پیش می آید. در ابتدای ورود به منطقه باید تنها مشاهده کرد و به دقت آداب و اخلاق و ویژگی های منطقه را متوجه شد. از دیدگاه ایشان، کودکان مناطق کمتربرخوردار علاوه بر داشتن استعداد و نبوغ مطلوب، از بسیاری از معضلات کودکان شهری از قبیل افسردگی، پژمردگی، معضلات اجتماعی کودکان کار و ... در امان هستند و یکی از با کیفیت ترین انواع زندگی را در سازگاری با محیط زیست تجربه می کنند که باید این واقعیت مهم را به ایشان یادآور شد که چه دارایی‌های ارزشمندی دارند. 

آقای هندیجانی برای کار فرهنگی در منطقه، ابتدا ایجاد علاقه و احساس تعلق به منطقه در کودکان را توصیه می کنند. به طور مثال، ایجاد مشارکت در جمع آوری زباله، رنگ کردن مدرسه، بازسازی خانه بهداشت قدیمی، آشنایی با خاک ، مسابقه خلاقیت در مدارس ، پخت غذا و حلوا از تجربیات ایشان در زمینه ی توانمندسازی منطقه است که نتایج مثبتی برای فعالیت‌هایشان به همراه داشته است. به نظر ایشان، اگر خواستار پیشرفت بچه‌های مناطق کمتربرخوردارهستیم ابتدا باید تلاش کنیم که به خودباوری برسند و سپس می توانیم گام هایی در زمینه ی آشنایی آنان با جوامع بزرگتر و دنیا برداریم که باعث الگوگیری و تلاش آنان برای پیشرفت منطقه خود خواهد شد. ایشان در ادامه اشاره کردند که فرهنگسرای هودیان بعد از خروج گروهشان از منطقه به خوبی با مدیریت اعضای محلی و بدون وابستگی به ادامه فعالیت می پردازد. 

دو روز دیگر از این رویداد باقی است و ماهم مثل شما مشتاقانه منتظر شنیدن دیدگاه‌های باقی سخنرانان و صاحب نظران این عرصه هستیم. گزارش های تفصیلی و تحلیلی این رویداد نیز با فاصله و بعد از همایش جهت استفاده علاقه مندان، در وبسایت مدرسه توسعه پایدار منتشر خواهد شد. به امید ایرانی قدرتمندتر و شکوفاتر.
 

*ثبت نام در دو روز باقیمانده همایش: کلیک کنید

مدرسه توسعه پایدار

فراخوان پیوستن به

پویش «بهبود ارزیابی محیط زیستی در ایران»

 

همان طور که در قرن بیست و یکم پیش می‌رویم، در تمام جهان و از جمله ایران، تاثیرات عمده حاصل از توسعه نامتوازن در حوزه محیط زیست در مسائلی چون تغییرات اقلیمی، کاهش منابع کره زمین، جنگل زدایی و بیابان زایی، از بین رفتن تنوع زیستی، آلوده شدن منابع آبی، پدیده فرونشست، گرد و غبار، خشک شدن تالاب‌ها و مهاجرت‌های بی‌رویه سرعت یافته‌اند و به مسائل اصلی جوامع و دولت‌ها تبدیل شده‌اند.

یکی از اقداماتی که از حدود 50 سال پیش در کشورهای مختلف و در سطح قانونگذاری برای کمک به حفاظت از محیط زیست در پروژه های عمرانی و توسعه ای مورد توجه قرار گرفت، بحث «ارزیابی اثرات محیط زیستی» یا Environemntal Impact Assessment بوده است. در ظرف کمتر از چند دهه در اغلب نقاط دنیا، ساختارهای نهادی مختلفی برای توجه به ارزیابی اثرات محیط زیستی در پروژه های توسعه ای شکل گرفتند. در ایران نیز از اوایل دهه 70 شمسی، این موضوع در قالب قانون و نیز شکل گیری انجمن ارزیابی محیط زیست به یک موضوع جدی تبدیل شد.

از نقطه نظر «مدرسه توسعه پایدار»، پرداختن به موضوع ارزیابی اثرات در محیط زیست از اساسی‌ترین زمینه‌هایی است که ما را به فهم چالش‌های موجود در رابطه محیط زیست و توسعه هدایت می‌کند. از همین رو قصد داریم در ابتدای مهر 99 همایشی را با موضوع «آسیب شناسی ارزیابی اثرات محیط زیستی طرح‌های توسعه در ایران» برگزار کنیم که در صورت فراهم بودن شرایط، سرآغاز پویشی برای کمک به اصلاح قوانین و نهادهای حاکم بر فرایند ارزیابی اثرات محیط زیستی باشد. این رویداد در پی پاسخ به این مساله است که قواعد حاکم بر ساختار فعلی ارزیابی محیطزیست در ایران(به ویژه قوانین و نه محدود به آن)، چه مشکلات و نقاط ضعفی دارد و چگونه می‌توان در راستای حفاظت و صیانت از محیط زیست، این روند را بهبود داد.

تجربه طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ عمرانی و صنعتی در کشور ما موید این است که غالبا حقوق محیط زیست در مقابل ریل توسعه فعالیت‌های انسانی زیر پا گذاشته شده است و طرح‌هایی نظیر نونل‌های انتقال آب، خطوط انتقال نیرو، سدها، کارخانجات مواد شیمیایی و ... مطابق استانداردهای جهانی حوزه محیط زیست و حتی بعضا قوانین داخلی کشور عمل نمی‌کنند و حتی قانون و بعضا تشکیلات عریض و طویل ارزیابی محیط زیستی در ایران، نمی تواند به شکلی موثر حافظ منافع محیط زیست باشد و نهایتا این پروژه های عمرانی هستند که خود را بر منافع محیط زیست تحمیل می کنند.

در کشورمان، سیری از قوانین در حوزه ارزیابی زیست محیطی در طول زمان و به صورت جدی‌تر از دهه هفتاد مصوب گردیده است. امروزه ۵۲ دسته از پروژه‌ها که پتانسیل آلودگی و آسیب زیادی دارند، پیش از شروع به کار احداث می‌بایست مجوز لازم از سازمان حفاظت محیط زیست را دریافت نمایند. این سازمان ملزم به بررسی کارشناسی گزارش ارزیابی زیست محیطی و پایش طرح‌ها و بررسی میزان اجرایی شدن تعهدات کارفرمایان طرح‌ها است.

اما آن‌چه که در بررسی های صورت گرفته توسط مدرسه توسعه پایدار از مصاحبه‌ها با کارشناسان سازمان، فعالان محیط زیست و مطالعه پژوهش‌ها، بدست‌آمده است موید این نکته است که با یک «ناکارامدی جدی و بزرگ» در قانون و رویه نهادی فعالی «ارزیابی اثرات محیط زیستی» در ایران روبرو هستیم که نیاز به مداخله و آسیب شناسی این حوزه و اصلاحات ضروری در راستای کمک به توسعه متوازن و پایدار در کشور عزیزمان دارد.

پیوند ناگسستنی انسان با طبیعت پیرامون و محیط زیست، موجب درگیری بسیاری از شاخصه‌های اجتماعی در این حوزه شده‌است. به گونه‌ای که عدم حفاظت و صیانت از محیط زیست در مقابل منافع اقتصادی و طرح‌های ناکامل توسعه به آسیب‌های اجتماعی نظیر بیکاری، مهاجرت و حاشیه‌نشینی، کاهش تعلق به سرزمین، گسترش بیماری‌هایی نظیر سرطان و بیماری‌های تنفسی و ... منجر می‌شود.

این رویداد مستقل، فرصتی است تا سوالات و ابهامات پیرامون کارایی و کارامدی قوانین و قواعد فعلی و رویه حاکم بر EIA در کشور مطرح شده و مسیری برای پاسخ و حل مسائل  آن گشوده شود. از این رو، مدرسه توسعه پایدار از همه دغدغه‌مندان و علاقمندان دعوت می‌کند در فرایند برگزاری این رویداد مشارکت کرده و دیدگاه‌های خود را طرح کنند.

مهمترین اقدامی که در گام اول به دنبال آن هستیم، برگزاری همایشی در ابتدای مهر 99 است تا به بهانه آن، ضمن جلب مشارکت اشخاص و نهادهای دغدغه مند و مرتبط با این موضوع، مسائل زیر که جزو اهداف همایش هستند را دنبال کنیم:

  • گردهمایی و گردآوری نظرات و دیدگاه های کارشناسان این حوزه
  • بازخوانی قوانین موجود و شناسایی نقاط ضعف و کاستی های موجود
  • جلب توجه فعالین محیط زیست به این حوزه
  • ایجاد سازوکار و فراهم آوردن بستری برای انتقال دغدغه های عمومی راجع به EIA به تصمیم‌گیران
  • افزایش آگاهی عمومی در مورد اهمیت این حوزه
  • ارائه پیشنهاد به قانون گذاران برای اصلاح فرایند ارزیابی در حوزه قوانین، آیین نامه‌ها و رویه‌ها

ارزیابی اثرات محیط زیستی(EIA) در ایران، علی رغم قدمت نزدیک به سه دهه، نتوانسته در عمل، آنچنان که باید حافظ منافع محیط زیست باشد و بسیاری از کارشناسان و فعالین محیط زیست معتقدند که ما در این مقوله با یک «ناکارامدی» روبرو هستیم.

ما در «مدرسه توسعه پایدار» و به جهت کمک به این مسئله مهم سیاستی کشور، تصمیم گرفتیم که مسیری را آغاز کنیم که نقطه شروعش، برگزاری یک همایش در ابتدای مهر 99 است. این رویداد، یک برنامه مستقل و «دغدغه محور» است که سفارش هیچ نهادی نیست و برآمده از دغدغه بانیان این برنامه است تا بتواند کمکی هرچند کوچک به یکی از مسائل مهم توسعه پایدار کشور بنماید.

هدف اصلی این رویداد، کمک به فهم بهتر «مسئله ناکارامدی ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران» است و در این مسئله شناسی، تمرکز ویژه ای بر قواعد بازی EIA خواهیم داشت. چرا که معقتدیم زمین بازی و قواعد آن است که تا حد بسیار زیادی بر رفتار کنش‌گران و بازیگران این حوزه(در همه بخش ها) اثرگذار است.

همچنین برای اطلاع رسانی اقدامات پویش و رویدادهای آن(از جمله همایش مهر 99) کانالی در تلگرام نیز ایجاد شده که در کنار وبسایت مدرسه توسعه پایدار، رسانه اصلی ارتباط با مخاطبان و همراهان این پویش است( آدرس کانال تلگرام: @EIA_Reform)-البته این کانال فعالیت خود را همزمان با شروع فعالیت این پویش شروع خواهد کرد.

 

فراموش نکنید که این یک پویش است برای یک قدم مثبت جهت بهبود حال محیط زیست ایران و به دنبال این هستیم که با در نظرگرفتن ملاحظات اجتماعی-اقتصادی و مبتنی بر مطالعات و دیدگاه های کارشناسی، کمکی هرچند اندک و شدنی به بهبود ارزیابی محیط زیست در ایران بکنیم. اولین گام این کمک، بدون شک، کمک به فهم مسئله «چرایی ناکارامدی ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران» است.

برای پیشبرد این رویداد مستقل، ما دست یاری همه شما را چه از جهت کمک های فکری و مشورتی و چه کمک های اجرایی و چه حتی کمک در تامین منابع مالی، به گرمی می فشاریم.

برای همراهی با ما کافیست با ایمیل iransdschool@gmail.com و یا فرم نظرات در پایین همین صفحه تماس بگیرید. ما صمیمانه پذیرای نظرات و دیدگاه ها و کمک های شما در جهت بهبود مسیر این پویش هستیم. 

مدرسه توسعه پایدار

مدرسه توسعه پایدار در پنجشنبه 28 فروردین 1399، و از ساعت 15 تا 17:30 یک جلسه وبینار با ارائه آقای محمد امین یوسفی، دانشجوی رشته نوآوری اجتماعی و کارآفرینی اجتماعی در دانشگاه LSE انگلستان برگزار کرد. 

امین یوسفی، مدتی پیش، از طرف دانشگاه LSE و در قالب پروژه درس «طراحی نوآوری اجتماعی» راهی یکی از بزرگترین زاغه نشین های دنیا با بیش از 2 میلیون جمعیت در نزدیکی نایروبی(پایتخت کنیا) شد. در این سمینار آموزشی، ضمن شنیدن تجربه سفر 10 روزه امین یوسفی به این کشور و آشنایی با حال و هوای زندگی مردمان آن، با نگاهی انتقادی به گفتگو راجع به مواجهه سازمان‌های بین‌المللی با کشورهای فقیر در پروژه‌های پژوهشی-توسعه‌ای پرداختیم. 

در این وبینار، 99 نفر از 26 شهر مختف کشور حضور داشتند که فضای متنوع و جذابی از حیث تنوع و گستردگی مخاطبان نیز فراهم کرده بود.

در ادامه، توجه شما را به مطالعه گزارشی از این جلسه و برخی مباحث مهم آن جلب می کنیم. فایل کامل ویدئویی این وبینار نیز از بخش منابع وبسایت مدرسه، برای شما قابل دریافت خواهد بود.

 

بعد از ظهر پنجشنبه ۲۸ فروردین، فرصتی برای همراهی با یک سفر فراهم شد؛ سفری با رنگ و بوی توسعه، به قاره سیاه و کشور کنیا. وبینار «مواجهه با فقر و فعالیت‌های توسعه‌ای در کنیا» که به کوشش مدرسه توسعه پایدار برگزار شد، به بازخوانی تجربیات محمدامین یوسفی در یک سفر آموزشی به آن کشور می‌پرداخت.

آقای یوسفی، که دانشجوی رشته نوآوری و کارآفرینی اجتماعی مدرسه اقتصاد لندن (LSE) است، به تازگی و برای یک پروژه درسی به کنیا سفر کرده است. سفری پژوهشی به بزرگترین منطقه زاغه نشین دنیا با جمعیت بیش از دو میلیون نفر که در نزدیکی نایروبی، پایتخت کنیا قرار دارد.

در ابتدای وبینار و پیش از پرداخت به ماجرای سفر، آقای یوسفی به معرفی برخی مفاهیم از جمله کارآفرینی اجتماعی اشاره کردند؛ مباحثی که برای فهم چرایی این پژوهش مورد نیاز است. کارآفرینی اجتماعی، فرایند ایجاد نهادها و کسب و کارهایی‌است که به دنبال حل یک مشکل اجتماعی هستند و برخلاف رویکرد سنتی کمک‌رسانی در مقابل مشکلات اجتماعی، قصد دارد به راه‌حل‌های نوآورانه و کارآفرینانه‌ای بپردازد که به صورت موثر و ریشه‌ای مشکلات را حل کنند. کارآفرینی اجتماعی، مسئله محور است؛ پس ضروریست که ابتدا مساله اجتماعی شناسایی و به دقت مشخص شود و سپس از راه‌حل‌هایی بهره برد که منجر به پایداری آن از لحاظ اقتصادی می‌شود. یک پروژه کارآفرینی اجتماعی دارای جنبه‌های روانشناسی، اقتصادی، جامعه‌شناسی و مدیریتی است و نیاز مستمر به فعالیت پژوهشی و عملیاتی در آن مشهود است. طبق گفته آقای یوسفی، نیمی از گروه تحقیقاتی، ابتدا در سفری به شناسایی مساله به صورت دقیق پرداخته‌اند و سپس گروه دوم که امین جزو این دسته است، در این سفر به «توسعه راه حل» مشغول شدند.

محمدامین یوسفی، سپس از کنیا برایمان می‌گوید: کنیا کشوری‌ست در همسایگی سومالی و دقیقا بر روی خط استوا. جمعیت نزدیک پنجاه میلیون و تولید ناخالص ملی نود میلیارد دلاری، چهره فقر به این کشور داده است؛ به طوری که بیست درصد از مردم این کشور با درآمد روزانه کمتر از یک دلار گذران زندگی می‌کنند. درآمد اصلی این کشور، کشاورزی و سپس صنعت توریسم است. طبیعت زیبای دشت‌ها و جنگل‌ها و حتی کویرهای کنیا فرصتی برای گردشگران است، مخصوصا برای سفر‌های از نوع سافاری. با توجه به اینکه کنیا مستعمره انگلیس بوده، زبان رایج انگلیسی است و هر چند بسیاری قادر به مکالمه انگلیسی نباشند، متوجه این زبان می‌شوند. همچنین مردمان آن، علاقه زیاد به موسیقی دارند.

اما از جنبه اقتصادی، اقتصاد غیررسمی بر این کشور حاکم است. کنیا، در ظاهر کشوری رنگارنگ و پر از تبلیغات فراوان شرکت‌های بزرگ و کوچک بین‌المللی است. آقای یوسفی، کنیا را یک تبلیغ‌خانه بزرگ می‌نامد، جایی که سیاست اقتصاد قعر هرم را بسیاری از شرکت‌ها برای فرصت‌آفرینی خود پیش گرفته‌اند. اقتصاد قعر هرم (BOP) نوعی نگاه اقتصادی به کسب سودهای ناچیز، ولی از تعداد زیاد مردمان فقیر می‌باشد. حضور بسیاری از شرکت‌های بزرگ نظیر کوکاکولا و اوبر در این کشور بر مبنای همین نگاه بوده است. به گفته آقای یوسفی، یک مثال خوب نوآوری اجتماعی در این کشور، سیستم پرداخت‌های مالی بود. با توجه به روندهای طولانی مدت بانکی و عدم دسترسی همگانی به حساب بانکی و اعتماد کم مردم به بانک‌ها، اپراتور رایج تلفن‌ همراه در کنیا (M-Pesa) تراکنش‌ها را بر مبنای شماره تلفن و از طریق کد ussd انجام می‌داد.

اما چرا کنیا؟ چرا بسیاری از فعالیت‌های پژوهشی توسعه، از جمله بخشی از فعالیت دکتر بانرجی، برنده نوبل اقتصاد ۲۰۱۹ در این کشور صورت می‌گیرد؟ به نظر آقای یوسفی، کنیا به این دلایل برای پژوهشگران جذاب است:

  • زبان: زبان انگلیسی رایج، امکان برگزاری گروه‌های کانونی و مکالمه مستقیم با افراد محلی را فراهم می‌آورد. لذا اطلاعات بیشتری بدست می‌آید و هزینه مترجم هم در جیب پژوهشگران می‌ماند.
  • امنیت: معمولا فقر با امنیت رابطه عکس دارد و کشورهای بسیار فقیر، غالبا از لحاظ امنیتی برای فعالیت بلندمدت پژوهشی مناسب نیستند. کنیا در یک موازنه فقر و امنیت قرار دارد و با داشتن فقر برای بررسی، دارای امنیت کافی نیز می‌باشد.
  • ساختار سیاسی: ساختار سیاسی و اجتماعی کنیا در مقایسه با کشورهای دیگر ساختار بازی هست و نسبت به مداخله خارجی عکس‌العمل کمتری نشان می‌دهد و حتی ساختار سیاسی، فعالیت‌های پژوهشی بیرونی را منبعی برای درآمد در نظر گرفته است. مردم هم به دلیل تاریخچه چنین فعالیت‌هایی، راجع به آن، بسیار پذیرا هستند و با آن مشکلی ندارند.
  • هزینه پایین پژوهش: در چنین فعالیت‌هایی بایست رضایت افراد مصاحبه شونده برای صرف وقت جلب شود، که این از طریق پرداخت حق‌الزحمه صورت می‌گیرد. این مبالغ در کنیا بسیار پایین است و آزمایش‌های علوم رفتاری و توسعه‌ای و... اکثرا در چنین کشورهایی صورت می‌پذیرد.

موضوعی که تیم آقای یوسفی به آن رسیده بودند، حل مشکل سو تغذیه کودکانی بود که مادرانشان سرپرست خانوار هستند و در منطقه ماکورو، بزرگترین منطقه زاغه نشین دنیا زندگی می‌کنند. تقریبا هشتاد درصد زنان این منطقه، سرپرست خانوارند و همسرانشان به دلیل مشکلات اقتصادی، از هزینه‌های خانواده شانه خالی کرده و زن و فرزندان را ترک می‌کردند. مساله تامین تغذیه مناسب برای جلوگیری از مرگ و میر فراوان کودکان و آسیب‌های دائمی مغزی که این کودکان در ادامه دارند، بسیار مهم و راهگشا است. به گفته محمدامین یوسفی، نیمی از وقت و انرژی گروه صرف تعریف دقیق مساله شده است، چیزی که در بسیاری از فعالیت‌های داخل کشور ما کمتر اتفاق می‌افتد.

مرکز Ruben Center در داخل زاغه‌ها، و به همت یک کشیش ایرلندی و نزدیک یک قرن پیش راه اندازی شده و حال، این منطقه، مرکزی برای فعالیت‌های خیرخواهانه شده است. رادیو محلی Ruben Center برای اطلاع‌رسانی‌ها و پخش سرودهای دسته‌جمعی خود مردم منطقه، اتفاق شیرینی برای زاغه‌نشینان است. این منطقه، محلی برای پروژه‌های مسئولیت اجتماعی شرکت‌های بزرگ است که البته به گفته آقای یوسفی، برخی حتی سنخیتی با دغدغه‌ها و نیازهای منطقه ندارند.

در ادامه آقای یوسفی از لزوم توجه به Ambidexterity (که معرف توانایی است که فرد بتواند با هر دو دست کار کند) در فعالیت‌های توسعه‌ای گفت: فعالیت‌های توسعه، دو نوع جنس کار را می‌طلبد. یکی کارهای میدانی و عملیاتی و دیگری فعالیت‌های تئوری و پژوهشی، که بایست هر دو نوع فعالیت در یک تیم پیش برده شود. تیم آن‌ها، در ابتدا به دو بخش تقسیم شد. ابتدا یک بخش مامور فعالیت‌های میدانی برای تعریف مساله شدند و از حمایت تحقیقاتی بخش دوم بطور همزمان بهره می‌بردند و سپس بخش دوم بایست با جامعه محلی ارتباط برقرار کرده و بخش اول مسئول پشتیبانی علمی شدند. ایشان همچنین به اهمیت «گزارش‌نویسی» تاکید ویژه‌ای داشتند و گفتند: در چنین فعالیت‌های مستمری، دانش فردی و تیمی اهمیت کمی دارند و آنچه مهم است دانش جمعی و انتقال مناسب و موثر آن است. پس باید گزارشی نوشت که کوتاه باشد، ولی قابلیت استفاده برای دیگران را داشته باشد و مستندسازی هدفمند صورت بگیرد. همچنین به مباحث اخلاقی پژوهش و ضوابط دانشگاه در این مورد اشاره کردند که در مورد نحوه ثبت و انتقال اطلاعات بود. در واقع تیمهای پژوهشی ملزم بودند که بنا به اقتضائات جامعه مورد مطالعه، اطلاعات صوتی و ویدئویی با دستگاه ضبط و نه وسایل شخصی ضبط شده و پس از انتقال به پایگاه داده و کدگذاری آن، از دستگاه پاک می‌شدند تا با حفظ حریم خصوصی افراد مصاحبه شونده، زمینه ایجاد آسیبی اجتماعی از این طریق برایشان فراهم نشود.

بنظر محمد امین یوسفی، یکی از مشکلات چنین کارهای تحقیقاتی، تعمیم‌هایی است که برخی محققان از این فضا به جوامع دیگر ارائه می‌دهند. حال آن‌که ساختار اقتصادی-اجتماعی هر منطقه ممکن است متقاوت باشد و نیز مدل تصمیم‌گیری انسان‌ها و سبک زندگی شان یکسان نباشد.

اما در انتهای ارائه، آقای یوسفی، نتیجه پروژه درسی شان را در این سفر اینگونه عنوان کردند: زنان سرپرست خانوار در منطقه، بایستی قدرت خریدشان افزایش یابد. این ممکن نیست؛ مگر با افزایش درآمدشان و یا کاهش قیمت کالاهای ضروری در دسترس. اولی مساله پیچیده‌ و بلند مدتی است و لذا به دومی پرداخته‌ایم. بخاطر دوری ماکورو از نایروبی و خرید خرد خانواده‌های فقیر، قیمت‌ها بالا می‌رود. مساله‌ای که تحت عنوان مالیات فقر (poverty tax) شناخته می‌شود و کالایی که مردم ثروتمند خریداری می‌کنند، معمولا به قیمت بیشتری به دست خانواده‌های فقیر می‌رسد. گروه هایی به اسم چاما بین زنان منطقه وجود دارد که فعالیت‌های اجتماعی نظیر کمک در مراسمات ختم از این طریق صورت می‌پذیرفت. ایده طرح تیم آقای یوسفی این بود که درآمدهای روزانه در چاما تجمیع شود و خریدهای روزانه با هم تنظیم شود و صورت بگیرد. با خرید عمده و تقبل هزینه حمل و نقل مواد به منطقه توسط یک سمن واقع در نایروبی، تقریبا ۲۰ درصد مواد مغذی بیشتری در اختیار کودکان قرار می‌گرفت. تصمیم‌گیری جمعی، باعث می‌شد پول بهتر خرج شود. وقتی به تنهایی خرید انجام می‌شد، ممکن بود صرف مواد مغذی نشود؛ ولی تصمیم‌های جمعی منطقی‌تر بود. این راه حل مدل‌های ارزیابی بهتری دارد و خروجی کار مورد قبول بود.

بخش دوم وبینار به سوالات شرکت‌کنندگان اختصاص داشت که برخی از سوالات و پاسخ ها را مرور می کنیم:

مسائل اجتماعی و فرهنگی چطور در پروژه لحاظ شده است؟

  • برای شناخت ملاحظات فرهنگی، شبکه‌های اجتماعی افراد مرتبط بررسی شد و بازخوردها نسبت به پروژه‌های توسعه قبلی لحاظ شد. همچنین مستندات و کتاب‌های مرتبط مطالعه شد و حتی از برخی مردم محلی نیز راجع به چنین ملاحظات پرسش شد. و برای مثال ما می توانستیم به سبک خودشان سلام و خداحافظی کنیم. همچنین مسائل فرهنگی و اجتماعی بایست در ایده نهایی نیز لحاظ می‌شد. ایده ما، بر مبنای اعتماد متقابل مردم بود و نوع این اعتماد بایست بررسی می‌شد. مثلا این افراد جزو مسیحیان مذهبی بودند و به ثواب و کارهای خیرخواهانه تمایل داشتند و اگر فعالیتی مذهبی تلقی ‌شود، حتی بیش از حالتی که پول پرداخت می‌شود اشتیاق نشان می‌دهند.

چگونه از عملی شدن ایده و تداوم آن در آینده و بعد از بازگشت شما از کنیا، اطمینان پیدا می کنید؟

  • با توجه به بررسی‌ها، مالکیت طرح اگر Ruben Center می‌بود طرح در بلندمدت پایدارتر می‌بود. مدیریت این شبکه در کوتاه مدت بر عهده Ruben Center بوده و در بلندمدت بر خود مردم محلی واگذار می‌شود. در روش مطالعه از (Theory of change) بهره گرفته شده و با تقسیم خروجی فعالیت‌ها به صورت کوتاه‌مدت (output) و میان‌مدت (outcome) و بلندمدت (impact) و مرتبط کردن خروجی‌های مدنظر و منابع در دست، نقاط مبهم شناسایی شده و مطالعه و مشخص شد. حتی در نظر است در بلندمدت از همین شبکه برای آموزش و فروش محصولات تولیدی زنان استفاده شود.

چرا با وجود این حجم فعالیت‌ها و پژوهش‌های گروه های بین المللی، هنوز فقر در منطقه پابرجاست؟

  • شاید بتوان از یک نگاه انتقادی گفت که یک سری ساختارهای بین‌المللی کلان باعث فقر این مناطق شده و تا اعماق جامعه رسوخ پیدا کرده و این فعالیت‌های کوچک قادر به هم ریختن ساختارهای جهانی عامل فقر نیستند. کارهای پژوهشی این چنینی، ساختارهای اقتصادی و سیاسی ملی و جهانی را هدف قرار نمی‌دهد. پژوهشگران این حوزه، دید کلان ندارند و سازمان‌های بین‌المللی نیز به دلیل منابع بودجه خود، استقلال و اختیار کافی ندارند. مثلا همین الان کشورهای آفریقایی برای استقلال خود به کشورهای اروپایی غرامت پرداخت می‌کنند  و سازمان‌های بین‌المللی، مداخله‌ای نمی‌کنند. نکته دیگری هم که باید مدنظر داشت، خود مردم کنیا نیز گویی این شرایط را پذیرفته اند و به این مسائل سطح خرد سرگرم هستند و درگیر مسائل کلان نمی شوند. اگرچه اخیرا در فضای نخبگانی، صحبت های جدیدی در نقد ساختارهای کلان و فلسفی این شیوه های کمک رسانی و ریشه های فقر گفته می شود، اما در اقلیت مطلق است.

بانک گرامین در کنیا نیز موجود هست و چرا وام‌های خرد باعث اثربخشی بر زندگی این زنان سرپرست خانوار نشده است؟

  • طرح بانک گرامین محمد یونس برای کسب و کارهای خردی بوده که در تامین مالی به مشکل خورده بودند ولی در اینجا و در مورد زنان سرپرست خانوار، کسب و کاری وجود ندارد که مشکل فقط تامین مالی باشد.

پایش و ارزیابی طرح به چه صورت خواهد بود؟

  • دست‌بندهای کوچکی هست که وضعیت سلامت کودک را در سه حالت سبز و زرد و قرمز مشخص می‌کند. هدف، کاهش تعداد قرمزها در بلندمدت است. بحث بعدی مقدار تعاملات زنان و تعداد جلسات آن‌هاست. همچنین قرار بر دریافت دستمزد توسط برخی از این زنان است که در این طرح کار می‌کنند که این‌ها نشانگر موفقیت طرح خواهد بود. مقدار پول جمع‌آوری شده در هر روز و دریافت دستمزدها نشانگر کوتاه‌مدتِ موفقیت طرح است.

برای چنین پژوهش‌هایی، چه تخصص و مهارت‌هایی مورد نیاز است؟

  • بنظرم مساله کمی‌سازی مهم است و اینکه بتوانیم داده جمع کنیم و تحلیل کنیم. همچنین مساله همدلی (empathy) و رویکرد عملیاتی نتیجه‌گرا داشتن اهمیت زیادی دارد.

کسب و کارهایی که استراتژی قعر هرم را پیش گرفته‌اند چقدر در حل مسائل اجتماعی کنیا اثرگذار بوده‌اند؟

  • نگاه این‌ کسب و کارها کاملا اقتصادی و بیشتر منفعت‌طلبانه است و حتی ادعای کمک به جامعه محلی هم ندارند. اما روش کاری آن‌ها بسیار جذاب و الهام‌بخش کارآفرینی‌های اجتماعی می‌تواند باشد.

تجربه سفر کوتاه شما، چه درس‌آموزه‌های ویژه ای از نظر خودتان برای مباحث توسعه در ایران دارد؟

  • به نظر من در بین تمام موضوعات طرح شده، 2 عنوان از بقیه بیشتر حائز اهمیت است. ابتدا اینکه دودستگی در فعالیت‌های پژوهشی و عملیاتی بایست از بین برود و تیم‌ها باید به هر دو مساله اهمیت بدهند. نکته دیگر، یادگیری گزارش‌نویسی و مستندسازی اقدامات در مداخلات این چنینی و نشر این دانش است که اهمیت بسیار زیادی دارد(منبع اصلی آموزش گزارش نویسی فعالیت‌های توسعه‌ای برای تیم ما، راهنمایی تحت عنوان آموزش گزارش‌نویسی بانک جهانی بود)
مدرسه توسعه پایدار